W późniejszych wiekach winogrona uprawiano w posiadłościach dworskich i w pobliżu miast. Areał ich uprawy powiększał się. Za czasów Jagiellonów Polska wywoziła nawet wino zagranicę. Dynamiczny rozwój winnic notowano jeszcze do lat 60. ub.w., po czym branża została wygaszona kilkoma dyrektywami ówczesnej Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej. Zanikł przemysł winiarski, a winorośl z gatunku ważnego gospodarczo stała się wyłącznie gatunkiem amatorskim.

Jednak tradycja uprawy winorośli i produkcji wina przetrwała, gdyż była mocno zakorzeniona, zwłaszcza w rejonie Polski południowo-zachodniej. Powrót winorośli do uprawy nastąpił w latach 90. minionego stulecia, a bardziej dynamicznie zaczęły rozwijać się winnice po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Wraz z powstawaniem winnic ustanowiono odpowiednie prawo dotyczące produkcji i sprzedaży wina.

• Ocieplenie się klimatu,
• łagodne zimy i ciepłe, suche lata,
• a także postęp biologiczny i wprowadzanie do uprawy nowych odmian, wytrzymałych na mróz i mało podatnych na choroby – to czynniki, które obecnie sprzyjają rozwojowi uprawy winorośli w Polsce.

Piękne winnice można dziś spotkać nie tylko w rejonie Zielonej Góry, w Małopolsce czy na Podkarpaciu, ale także w okolicach Sandomierza, w centrum kraju, a nawet w północnej jego części. Można delektować się już zarówno rodzimymi winogronami deserowymi, jak i przyzwoitym polskim winem. Powierzchnia winnic w Polsce zbliża się do 1000 ha.

Wartości prozdrowotne winogron

Walory odżywcze winogron są dobrze znane. W owocach tych znajduje się prawdziwe bogactwo przeciwutleniaczy i innych składników prozdrowotnych, a w tym witaminy: B, C, E i K, szereg pierwiastków niezbędnych dla życia i zdrowia człowieka, jak: potas, wapń, żelazo, magnez, cynk, miedź czy bor.

Same owoce, zwłaszcza te o ciemnym zabarwieniu skórki i soku, zawierają garbniki i polifenole, wśród których dominuje resweratrol przeciwdziałający zakrzepom i hamujący narastanie płytek cholesterolowych w naczyniach krwionośnych. Jedząc winogrona, dbamy zatem o stan naszego serca i mózgu (resweratrol + witamina E). Warto więc, aby te owoce zajmowały znaczące miejsce w diecie zarówno osób dorosłych, jak i dzieci. Dzieciom powinny zastępować słodycze, po które często sięgają, a które prócz pustych kalorii nie wnoszą wiele do organizmu. Winogrona zaś, prócz kalorii, dostarczają ww. substancji dobroczynnych i nadają zdrowy wygląd skórze. Bardzo korzystne jest spożywanie winogron podczas upałów, gdyż owoce te nie tylko nawadniają organizm, ale uzupełniają również brakujące elekrolity.

MECHANIZACJA

Nowe ciągniki pod zielonym sztandarem - zmiany w ciągnikach sadowniczych Deutz-Farh

Kolekcja odmian odpornych na choroby i szkodniki

Dla zachowania pełnych walorów prozdrowotnych w winogronach najlepiej byłoby prowadzić winnice metodą ekologiczną, bez nawozów sztucznych i pestycydów otrzymywanych na drodze syntezy chemicznej. Do tego celu potrzebne są dobre odmiany, odporne na choroby i szkodniki.

Wśród patogenów winorośli groźny jest m.in. grzyb Plasmopara viticola L. – sprawca mączniaka rzekomego winorośli. U odmian wrażliwych na tę chorobę liście przedwcześnie opadają, pogarsza się jakość gron, które pokrywają się mączystym nalotem i są miernym surowcem przetwórczym. Na porażonej plantacji wyraźnie zmniejszają się plony. Należy pamiętać, że istotną rolę w zapobieganiu problemom zdrowotnym winnicy spełnia stanowisko i trafny wybór odmian.

Na terenie Ekologicznego Sadu Doświadczalnego Instytutu Ogrodnictwa w miejscowości Nowy Dwór-Parcela (15 km od Skierniewic) prowadzona jest ocena kilku odmian winorośli w warunkach uprawy ekologicznej. Przedmiotem oceny jest m.in. ich plenność, jakość owoców oraz stopień podatności na choroby.

Odmiany do ekologicznej winnicy wybrano na podstawie wieloletnich obserwacji tych odmian w skierniewickiej kolekcji winorośli. Głównym kryterium, jakim się przy tym kierowano, była duża wytrzymałość krzewów na mróz i mała podatność na patogeny, zwłaszcza na chorobotwórcze grzyby. Biorąc pod uwagę powyższe cechy, zdecydowano się na posadzenie dziewięciu następujących odmian:

• Fredonia,
• Reliance,
• Leon Millot,
• Swenson Red,
• Marechal Foch,
• Seyval Blanc,
• New York Muscat,
• Ontario i Isabella.

Winnicę ekologiczną założono w 2014 r. na lekkiej, przepuszczalnej, gliniasto-piaszczystej, glebie, którą przed posadzeniem roślin wzbogacono solidnie dobrze rozłożonym kompostem. Rośliny posadzono w rozstawie 0,9 x 1,5 m. Winnicę zlokalizowano w miejscu zacisznym, dobrze nasłonecznionym. Po blisko 10 latach prowadzenia winnicy ekologicznej stwierdzamy, że wybór odmian był trafny. Wszystkie krzewy, niezależnie od odmiany, rosną stosunkowo zdrowo i dobrze plonują, dotychczas nie ma wypadów.

Czytaj także: John Deere i autonomiczny opryskiwacz sadowniczy

• Fredonia

Ta odmiana charakteryzuje się w naszej winnicy bardzo silnym wzrostem i ma największe liście ze wszystkich ocenianych odmian. Należy ona do grupy tzw. winorośli altanowych, które mogą być uprawiane zarówno dla owoców, jak i w celach dekoracyjnych. Pora dojrzewania owoców przypada na drugą połowę września. Grona są średniej wielkości, umiarkowanie zwarte. Jagody są duże, kulisto-elipsoidalnego kształtu z ciemnogranatową skórką, którą pokrywa ciemnoniebieski nalot woskowy. Smak jagód jest łagodny, słodkawy. Odmiana łatwa do prowadzenia metodą ekologiczną.

Fredonia

FOTO: E. Rozpara

• Reliance

Jest to amerykańska odmiana, typowo deserowa, o beznasiennych owocach. W naszej ekologicznej winnicy okazała się bardzo wytrzymała na mróz i prawie nie podlegająca chorobom grzybowym. Śmiało można ją polecać do uprawy na działkach, gdzie może stanowić również element dekoracyjny za sprawą trójklapowych liści, które są duże i ciemnozielone w okresie wegetacji, a jesienią pięknie się przebarwiają. Krzewy rosną silnie i zdrowo, owocują obficie i corocznie. Owoce zbiera się zwykle w pierwszej połowie września. Grona są dorodne, średniej wielkości, stożkowato-wydłużone. Dojrzałe jagody mają barwę różowoczerwoną, są dość duże, kuliste lub minimalnie wydłużone, bez nasion w środku. Miąższ bardzo słodki i aromatyczny. Uważam, że Reliance jest świetną odmianą, przydatną do winnic prowadzonych metodą ekologiczną, z których owoce przeznacza się do bezpośredniego spożycia.

Reliance

FOTO: E. Rozpara

• Léon Millot

Jest to mieszaniec międzygatunkowy z udziałem winorośli właściwej (Vitis vinifera L.), winorośli piaskowej (Vitis rupestris Sch.) i winorośli pachnącej (Vitis riparia Michx.) uzyskany w procesie hodowlanym. Jest odmianą przerobową, idealną do wyrobu czerwonego wina. Krzewy rosną silnie i charakteryzują się dużą wytrzymałością na niską temperaturę i bardzo dobrą plennością, znoszą mrozy do –28°C. Odmiana ta jest jednak dość podatna na mączniaka rzekomego. W naszej winnicy ekologicznej owoce dojrzewają najczęściej w III dekadzie września. Grona są średniej wielkości, średnio zwarte. Jagody są małe, kuliste, o granatowoczarnej skórce i charakteryzują się bardzo dobrym smakiem. Sok i miąższ ma kolor czerwony. Im owoce są później zbierane, tym barwa soku jest bardziej intensywna.

Léon Millot

FOTO: E. Rozpara

• Swenson Red

Pochodzi z USA, jest odmianą uniwersalną, czyli deserową i przerobową. Jest dość często spotykana w ogrodach działkowych. W winnicy ekologicznej Instytutu Ogrodnictwa jej krzewy charakteryzują się bardzo silnym wzrostem oraz obfitym i regularnym owocowaniem. Owoce dojrzewają zazwyczaj pod koniec września, choć można je pozostawić na krzewach na dłużej. Grona są dość duże, wyraźnie wydłużone, o walcowatym kształcie. Jagody są średniej wielkości, kuliste, barwy fioletowo-różowej, zielonkawe od strony szypułki. Mają przyjemny, słodki smak. W dobrych warunkach grona osiągają duże rozmiary i masę powyżej 800 g, a pojedyncze jagody mogą osiągać wielkość owocu czereśni (około 6,5 g). Miąższ jest zwarty, włóknisty, jasnozielony, o przyjemnym, słodko-kwaśnym smaku i jest wyraźnie kwaśniejszy od soku. Sok ma barwę jasną. W owocach występuje do pięciu dużych, wyczuwalnych nasion o żółtobrązowym zabarwieniu. Odmiana Swenson Red jest wytrzymała na mróz i stosunkowo mało podatna na choroby grzybowe, chociaż w lata z dużą ilością opadów krzewy w winnicy ekologicznej bywają porażone przez patogena wywołującego mączniaka rzekomego winorośli.

Swenson Red

FOTO: E. Rozpara

• Marechal Foch

Ten francusko-amerykański mieszaniec jest odmianą typowo przetwórczą, przydatną na soki i wino. W warunkach uprawy ekologicznej krzewy radzą sobie doskonale. Charakteryzują się silnym wzrostem i bardzo dobrą zdrowotnością. Grona są niewielkie, jagody są bardzo drobne, kulistego kształtu, wyrównane pod względem wielkości i bardzo ściśle ułożone w gronach. Podczas odrywania od szypułki owoce często uszkadzają się i wypływa z nich sok. Największe grona osiągają masę do 200 g, zaś jagody – do 1,9 g. Miąższ jest miękki, żółtozielonobordowy. W owocach występują 3-4 brązowobordowe nasiona. Skórka jest średnio gruba, barwy granatowej, pokryta silnym, woskowym nalotem. Owoce są soczyste i słodkie. Dojrzewają pod koniec września. Ze względu na słodki smak i małe rozmiary owoce te bywają często uszkadzane przez ptaki.

Marechal Foch

FOTO: E. Rozpara

• Seyval Blanc

Jest to typowo przerobowa odmiana francuska. Krzewy charakteryzują się stosunkowo słabą siłą wzrostu, mają małe, gładkie, jasnozielone liście, najczęściej trójklapowe, z płytkimi zatokami klap. Grona są średniej wielkości do dużych, zwarte, o walcowatym kształcie. Dość często są rozgałęzione. Jagody są średniej wielkości, o kulistym kształcie, wyrównane. Masa jednego grona może dochodzić do 580 g, a pojedynczych jagód – do 3,5 g. W trakcie odrywania od szypułek jagody często pękają i wypływa z nich sok. Miąższ jest miękki, zielonkawożółty, dobrze oddziela się od nasion. Sok jest prawie bezbarwny. Skórka średniej grubości, koloru od jasnozielonego do żółtawej, pokryta jasnym, woskowym nalotem. Wewnątrz owocu może znajdować się do pięciu brązowych nasion. Owoce są bardzo soczyste, o słodko-kwaśnym smaku. Dojrzewają pod koniec września.

Seyval Blanc

FOTO: E. Rozpara

• Ontario

Odmiana uniwersalna, pochodząca z USA. Może być wybierana do winnic, sadzona z przeznaczeniem owoców zarówno do spożycia na świeżo, jak i do produkcji soków i wina. W naszej winnicy krzewy są zdrowe, wytrzymałe na niską temperaturę. Rosną umiarkowanie silnie, dobrze plonują. Owoce dojrzewają około połowy września. Grona są ładne, dość duże i zwarte. Jagody w pełnej dojrzałości mają białawożółtą barwę, są dość duże i mają kulisty kształt. Miąższ jest dość miękki, lekko galaretowaty, o bardzo charakterystycznym, przyjemnym smaku.

Ontario

FOTO: E. Rozpara

• New York Muscat

To amerykańska odmiana o uniwersalnym zastosowaniu. Owoce mogą być przeznaczone zarówno do spożycia w stanie świeżym, jak i do produkcji wina. Krzewy rosną średnio silnie, są wytrzymałe na niską temperaturę i mało podatne na choroby, co powoduje, że są one łatwe w prowadzeniu w warunkach winnicy ekologicznej. Owoce dojrzewają w II i III dekadzie września. Są bardzo smaczne w stanie świeżym, a ze względu na charakterystyczny i rzadko spotykany muszkatowy smak są też bardzo cenionym surowcem do produkcji wina. Grona są średniej wielkości, osiągają maksymalną masę 180 g, zaś pojedyncze jagody – około 2,5 g. Jagody mają kulisty kształt i czerwoną barwę skórki. Owoce mogą być dłużej przetrzymywane na krzewach. Z czasem poprawie ulega ich smak i parametry winiarskie. W winnicy ekologicznej w Nowym Dworze-Parceli odmiana charakteryzuje się dobrym stanem zdrowotnym krzewów i bardzo dobrym plonowaniem.

New York Muscat

FOTO: E. Rozpara

• Isabella

To odmiana amerykańska o uniwersalnym zastosowaniu owoców. Krzewy są łatwe do prowadzenia nawet w surowych warunkach klimatycznych. Są odporne na mróz i rzadko porażane przez choroby. Wyróżniają się bardzo dobrym plonowaniem. Do wczesnych lat 80. Isabella uprawiana była powszechnie we wszystkich stanach Ameryki i w Europie. Do dziś jest popularna w winnicach Kanady, Japonii, Brazylii i Portugalii. Krzewy tolerują zarówno dużą wilgotność gleby, jak i suszę. W naszej winnicy ekologicznej krzewy rosną silnie i są zdrowe. Jagody dojrzewają w końcu września. Grona są średniej wielkości, a jagody – duże, o różowofioletowej barwie, mają kulisty lub owalny kształt i charakterystyczną grubą skórkę, która pokryta jest szarym nalotem woskowym. Owoce zwykle są bardzo słodkie, z charakterystycznym, "lisim" posmakiem, nieatrakcyjnym dla os i ptaków. W miąższu znajduje się po kilka ziaren. Odmiana wykazuje duże zdolności do regeneracji wszelakich uszkodzeń. Isabella może być uprawiana w celu produkcji domowych win, nalewek i soków. Nie wszystkim jednak odpowiada specyficzny, "lisi" posmak owoców, wywołany obecnością olejków eterycznych w skórce.

Isabella

FOTO: E. Rozpara

Wnioski

Powyższe odmiany radzą sobie w ekologicznej uprawie, pod warunkiem spełnienia kilku wymogów – starannie wybranego stanowiska, systematycznie prowadzonego cięcia zimowego i letniego oraz wykonywania zabiegów zapobiegających chorobom grzybowym, z wykorzystaniem do tego celu dostępnych w ekologii preparatów miedziowych. 

Dr hab. Elżbieta Rozpara, prof. IO

Instytut Ogrodnictwa – PIB w Skierniewicach

Jak donosi portal AgroPortal.ua, takie dane podał dyrektor generalny Family Garden Ivan Grechkovsky, podczas konferencji „Organic Day in Ukraine”.

Największa w Europie plantacja ekologiczna

Firma borówkę uprawia łącznie na 155 hektarach, co czyni ją jedną z największych ekologicznych plantacji borówki w Europie.

- Nasze gospodarstwo było okupowane od 24 lutego do 2 kwietnia i poniosło znaczne straty infrastrukturalne. Spośród 14 ciągników 12 zostało zniszczonych bez szansy na odzyskanie, a jeden New Holland był śledzony przez urządzenie śledzące, które znajduje się w Czeczenii - mówi Iwan Grechkovsky.

Czytaj także: 10 największych importerów borówki. Dokąd eksportuje Polska?

Jak podaje, gdy region Kijowa przestał być okupowany, zajęło im około półtora miesiąca, aby wznowić działalność. Najważniejsze było to, że plantacje borówki pozostały nienaruszone.

- Jeszcze przed wojną zamówiliśmy sprzęt do sortowania, pakowania, w czerwcu został do nas dostarczony. W przyszłym roku przewidujemy zbiór 600-700 ton borówki. Nie porzuciliśmy projektów inwestycyjnych. W eksporcie nadal rozwijamy kierunek sprzedaży detalicznej wyrobów gotowych – mówi Ivan Grechkovsky.

opr. Bernat Patrycja na podst. East Fruit

Fot. envato.elements

Minikiwi w swoim składzie zawiera między innymi:

• antyoksydanty;
• witaminę C;
• witaminy z grupy B;
• potas, cynk oraz błonnik.

W artykule, który pojawił się w "Plant Foods for Human Nutrition", czytamy: "Zawierające ponad 20 niezbędnych składników odżywczych i różnych witamin minikiwi należy do czołówki owoców klasyfikowanych jako superfood".

Minikiwi uprawa w Polsce

FOTO: polskiesuperowoce.pl

Ponad 4,5 miliona konsumentów z Polski chce spróbować minikiwi

Kantar w swoich badaniach podaje, że aż 4,5 miliona osób ankietowanych w Polsce, wykazało chęć spróbowania minikiwi.

5 lat temu owoce te były praktycznie nieznane na rynku, obecna znajomość minikiwi przez Polaków to ogromny sukces.

- Jeszcze 5 lat temu owoce minikiwi były prawie nieznane, więc można powiedzieć, że obecne wyniki są ogromnym sukcesem. Liczymy, że w niedługim czasie na dobre zagoszczą na stołach Polaków. Kto ich spróbuje, wraca po nie. Są prawdziwą bombą witaminową i bronią się - mówi dr hab. Piotr Latocha, profesor nadzwyczajny SGGW, stojący za sukcesem tego owocu, kierownik Katedry Ochrony Środowiska i Dendrologii Instytutu Nauk Ogrodniczych i prezes Stowarzyszenia Plantatorów MiniKiwi.

Skąd pochodzi minikiwi?

Aktinidia ostrolistna to naukowa nazwa minikiwi. Owoc wywodzi się ze wschodniej Syberii, Japonii, Chin, Korei oraz Wysp Kurylskich.

• Owoce nie są duże, a ich masa to od 6 do 12 gram, przez co wielkością przypomina między innymi winogrono.
• Skórka dojrzałego owocu jest zielona, w niektórych odmianach zaobserwować można czerwona lub różowy rumieniec, ale i również całkowicie czerwoną barwę skórki.
• Miąższ jest kolory szmaragdowozielonego oraz czerwonego.
• Ich smak określa się jako słodki i intensywny, a teraz w szczycie sezonu zbiorczego owoce są najbardziej aromatyczne.

Minikiwi uprawa w Polsce

FOTO: polskiesuperowoce.pl

Polska – pionier uprawy

• Polska jest pionierem w uprawie minikiwi. Aktinidia znosi dość dobrze niskie temperatury zimą, lecz jest bardzo wrażliwa na wiosenne przymrozki.
• Zalecane jest osłanianie kwater np. szpalerami innych szybkorosnących drzew, pamiętając przy tym, aby nie spowodować konkurencji o składniki pokarmowego czy dostępność wody.
• Krzewy sadzi się na podporach w kształcie litery T.
• Gleba pod uprawę minikiwi powinna być żyzna, przepuszczalna o odczynie lekko kwaśnym.
• Bez umiejętnego przycinania, którego wymaga uprawa Aktinidia urosłaby nawet do kilkunastu metrów, osiągając nawet wielkość 25 metrów.
• Z jednego pnącza zebrać można od 10 do nawet 50 kilogramów jagód.
• Jeżeli dobierzemy odpowiednie stanowisko minikiwi będzie się dało uprawiać nawet przez 30 lat.

Warto zainteresować się Aktinidią pod kątem upraw ekologicznych. Krzewy są dosyć odporne na choroby oraz potencjalne szkodniki, kwiaty natomiast są pożyteczne dla pszczół.

opr. Bernat Patrycja

Źródło: inf.pras. polskiesuperowoce

Fot: polskiesuperowoce

Wybór jest tak naprawdę spory, na pewno warto więc przeznaczyć na nie miejsce w swoim ogrodzie sadząc je w odpowiednim rozstawie. Dobrym sposobem ich uprawy jest sadzenie ich w agrotkaninie, która znacznie ograniczy zarastanie truskawek chwastami. Bardzo dobrym pomysłem jest uprawa truskawek w bliskim sąsiedztwie szczypiorku, pora lub czosnku, gdyż rośliny te mogą ograniczyć występowanie na truskawkach chorób grzybowych. Najlepszym podłożem pod truskawki będzie ziemia próchnicza, żyzna, na przykład zasilana kompostem, dobrze zdrenowana i bez zastojów wody. Istotne jest też stanowisko do ich uprawy- im będzie bardziej słoneczne tym możemy liczyć na większe i smaczniejsze owoce. Truskawki są raczej odporne na szkodniki, mimo wszystko są natomiast roślinami dość podatnymi na choroby grzybowe. Pierwszym ważnym działaniem prewencyjnym jest zachowanie odstępów pomiędzy krzaczkami, a także regularne odchwaszczanie roślin. Zbyt zacienione stanowisko, na którym krzaczki długo będą pozostawały zawilgocone- również sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych. 

Ochorna Fungicydowa w truskawkach

FOTO: Ochorna Fungicydowa w truskawkach

Najczęściej występujące choroby truskawek 

Chorobom grzybowym w szczególności sprzyja ciepło i wysoka temperatura, która jest połączona z brakiem przewiewu, wysoką wilgotnością powietrza oraz mocnymi opadami deszczu. Do najczęściej występujących chorób truskawek należy: 

• Antraknoza- bardzo charakterystyczna choroba, która uwidocznia się poprzez okrągłe, rozlewające się czarne plamy na owocach. Z czasem zaczynają one przysychać, a na ich powierzchni wydzielają się nowe zarodki patogenów. Tak naprawdę jednak rozprzestrzenianie się grzyba sprawia, że zainfekowane mogą zostać także liście oraz kwiaty. Coletotrichum acutatum to grzyb będący typowym patogenem truskawek, który atakuje je dość często. 
• Szara pleśń- bardzo często zaczyna się rozprzestrzeniać od martwych części rośliny zajmując zdrowe, mające owocować rośliny. W przypadku tej choroby dochodzi do infekcji patogenem Botrytis cinerea. Może on atakować całe rośliny już podczas kwitnienia obniżając znacznie plonowanie truskawek. 
• Mączniak prawdziwy- można go rozpoznać po charakterystycznym nalocie na liściach i owocach. Ze względu na fakt, że dość dobrze zimuje on w resztkach roślin- opryski prewencyjne na mączniaka zalecane są do przeprowadzania już od wczesnej wiosny, np. z wykorzystaniem takiego środka grzybobójczego jak Scorpion 325 SC.

W jaki sposób chronić rośliny? 

Zalecane jest wykonywanie oprysków prewencyjnych już wczesną wiosną, a następnie ich ponawianie w sezonie. Jeśli dojdzie do infekcji i widzimy na krzaczkach porażone części- natychmiast je usuwamy, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się choroby. Najlepszym i najbardziej skutecznym rozwiązaniem jest stosowanie środków grzybobójczych, takich jak Scorpion 325 SC, które mają działanie układowe oraz wgłębne. Działanie wgłębne oznacza, że preparat wnika w głąb rośliny w miejscu przeprowadzania oprysku, a działanie układowe oznacza, że preparat jest następnie transportowany w głąb rośliny do wszystkich jej tkanek. Wykonując opryski w sezonie zawsze pamiętajmy o zachowaniu stosownego okresu karencji. 

Jak kształtuje się eksport i import owoców mrożonych w Polsce?

Wiśnie mrożone – eksport w I połowie 2022 roku

• W pierwszym półroczu 2022 roku wolumen eksportu mrożonych wiśni z Polski wyniósł – 20,6 tysięcy ton – 112,4 mln złotych.
• Średnia cena – 5,44 zł/kg, co oznacza wzrost do roku 2021, aż o 29,2%.
• Najwięcej płacili Francuzi – 6,14 zł/kg, najmniej nasz największy odbiorca Niemicy – 4,83 zł/kg.

Porzeczki czarne mrożone – eksport w I połowie 2022 roku

• W pierwszym półroczu 2022 roku wolumen eksportu mrożonych porzeczek z Polski wyniósł 22,2 tysięcy ton – 125,5 mln złotych.
• W porównaniu do roku 2021 odnotowujemy spadek względem wolumenu, ale nie wartości. 2021 – 26,0 tys. ton – 96,3 mln zł.
• Średnia cena – 7,45 zł/kg (2021 – 4,43 zł/kg).
• Najwięcej płaciła Serbia – 8,67 zł/kg, najmniej Białoruś – 2,82 zł/kg.
• Największym odbiorcą ponownie były Niemcy i płacili średnio 7,93 zł/kg.

Maliny mrożone – eksport w I połowie 2022 roku

• W pierwszym półroczu eksport mrożonych malin wyniósł 21,7 tysięcy ton – 478,5 miliona złotych.
• Podobnie jak w przypadku porzeczki odnotowaliśmy spadek ilościowy, ale nie wartości. W tym przypadku odnotowano wzrost, aż o 68,1%. Spowodowane jest to wyjątkowo wysokimi cenami maliny mrożonej w tamtym okresie.
• Średnia cena - 22,07 zł/kg, gdzie w roku 2021 wynosiła - 10,22 zł/kg.
• Najwięcej płaciła Wielka Brytania – 23,9 zł/kg, najmniej Holandia – 18,92 zł/kg.
• Ponownie Niemcy były naszym największym odbiorcą ze średnią ceną – 22,00 zł/kg.

Truskawki mrożone – eksport w I połowie 2022 roku

• W pierwszym półroczu eksport mrożonych truskawek wyniósł – 41,4 tysiące ton – 296,4 miliona złotych.
• Nie odnotowano w ich przypadku ani spadku, ani wzrostu wolumenu ilości, ani ceny.
• Średnia cena – 7,16 zł/kg.
• Najwyższą ceną płacili odbiorcy w Szwecji – 7,82 zł/kg, najmniej Holandia – 6,69 zł/kg.
• Niemcy największy odbiorca – średnio 6,70 zł/kg.

Truskawki mrożone import w I połowie 2022 roku

• W pierwszym półroczu 2022 roku wolumen importu mrożonych truskawek wyniósł 22,5 tysięcy ton, osiągając wartość 122,3 miliona złotych. 
• Porównując import w roku poprzednim 2021 oznacza to znaczący wzrost. Import w pierwszej połowie 2021 roku wyniósł 13,7 tysięcy ton, o wartości 47,5 miliona złotych – wzrost wartości aż o 63,5%.
• Średnia cena – 5,43 zł/kg.
• Najwięcej płaciliśmy, za truskawki z Ukrainy – 7,73 zł/kg, najmniej za te pochodzące z Egiptu – 4,81 zł/kg.

Maliny mrożone import w I połowie 2022 roku

• W pierwszym półroczu 2022 roku wolumen importu malin mrożonych wyniósł 8,3 tysiące ton - 183,5 mln złotych.
• Średnia cena – 22,23 zł/kg, gdzie w roku 2021 cena ta wynosiła 11,85 zł/kg.
• Wzrost o około 87,6%.
• Najdroższe maliny kupowaliśmy z Serbii – 23,69 zł/kg, najtaniej z Meksyku – 20,11 zł/kg.
• Największym dostawcą malin była Ukraina - średnia cena - 22,17 zł/kg.

opr. Bernat Patrycja

Źródło: East fruit/ Gus/ freshmarket

Fot: envato.elements

15% plonu zostało na polu

W poprzednich latach prawie 70% pracowników sezonowych pochodziło z Ukrainy. Wojna wprowadziła zmiany w procesie migracji dla zarobku, przez co plantatorzy ponieśli znaczne starty. Szukanie nowych pracowników skończyło się niezebraniem około 15% truskawek, co daje wartość około 2 mln kilogramów.

Przykładowo farma Alanteen Tila w Paimio rocznie zbiera około 250 ton truskawek. W tym sezonie praktycznie jedna czwarta plonu została niezbierana, czyli 50-60 ton.

- Przez całe lato szukaliśmy pracowników, zarówno monterów, jak i sprzedawców, i słyszałem, jak wielu przedsiębiorców mówiło, jak trudno było znaleźć pracowników – powiedział Aarnie Alanne, dyrektor generalny Alanteen Tila.

Jednak według dyrektor Fińskiego Stowarzyszenia Ogrodników i Producentów Jagód Miiki Ilomyaki sytuacja nie jest krytyczna, ponieważ rolnikom w całym kraju udało się zebrać ponad 85-90% plonów.

Bernat Patrycja
Źródło: East Fruit
Fot: envatoelements

To odwiecznie aktualne, ważne i często zadawane pytanie. I zwykle pada odpowiedź, że najlepsza odmiana to nowa odmiana. Plantatorzy poszukują i chętnie testują nowości hodowlane, które pojawiają się na rynku. Poniżej wspomnę o kilku z nich, ale mówiąc o uprawie truskawek pod osłonami na przyspieszony zbiór, należy wymienić dwa standardy odmianowe dominują w tym systemie, czyli odmiany Alba i Flair.

• Alba to jedna z najwcześniejszych odmian, a przez niektórych plantatorów uważana za najwcześniejszą w naszym klimacie. Świetnie sprawdza się w uprawie pod osłonami niskimi z foli perforowanej oraz w tunelach foliowych. Pragnę zauważyć, że prawdziwy potencjał tej odmiany ujawnia się w uprawie tunelowej, gdy zapewnimy jej optymalne do wzrostu i rozwoju warunki. Pod osłonami z folii perforowanej Alba może „wychodzić” różnie, w zależności od sezonu wegetacyjnego i przebiegu warunków pogodowych. Alba ma okazałe, bardzo duże owoce, ich kształt często bywa nieregularny, co jest cechą odmianową i zależy od warunków uprawowych, ale niewątpliwie jest zaletą i urokiem tej odmiany. Smak tych truskawek bywa różny, czasem mówi się, że mało atrakcyjny, ale pragnę zauważyć, że w dużej mierze smak zależy od plantatora i sposobu uprawy. Alba z tunelu smakuje zdecydowanie lepiej niż ta spod folii.

Truskawka odmiana Alba

FOTO:

• Flair to obok Alby najwcześniejsza odmiana, czasem nawet wcześniejsza niż Alba. Flair jest bardziej wymagająca pod względem agrotechniki niż odmiana Alba i dlatego częściej poleca się ją do produkcji w tunelach foliowych lub szklarniach na przyspieszony zbiór niż w otwartym polu pod folią perforowaną. Owoce Flair mają bardzo wyrównany kształt, pod koniec zbioru mogą nieco drobnieć, ale tu dużo zależy od plantatora i systemu fertygacji. Truskawki te są uznawane za najsmaczniejsze i to jest ogromna zaleta tej odmiany – konsument, który raz spróbował owoców Flair, chętnie po nie wraca. Odmiana Flair to aktualnie standard, jeśli chodzi o tunelową uprawę truskawek na przyspieszony zbiór. Dzięki powszechności jej uprawy, wiemy coraz więcej o wymogach agrotechnicznych tej odmiany i doskonalimy jej produkcję tunelową.

Truskawki odmiany Flair i Twist na zbiór przyspieszony

FOTO:

Nowe odmiany, na wczesne owocowanie

Na rynku pojawiły się nowe odmiany, na dwie z nich chciałem zwrócić szczególną uwagę. Twist pochodzi z holenderskiej linii hodowlanej Fresh Forward. To nowa w sezonie 2022 odmiana truskawek owocujących dość wcześnie. Jej kwiatostany są wyniosłe, co może być problemem przy uprawie z wykorzystaniem niskich osłon. Dlatego z powodzeniem odmiana Twist weszła w tunelową uprawę owoców na przyspieszony zbiór i chyba będzie rekomendowana właśnie do tej formy uprawy. W tunelach rośliny te rosną silnie, tworząc dość pokaźną masę liściową, długo kwitną, owoce są duże, jasne i smaczne. Gdy piszę te słowa, trwa pełnia sezonu zbioru owoców tej odmiany w tunelach foliowych i nie odnotowuje się większych problemów z jej prowadzeniem. Zalecam próbować i testować odmianę Twist w uprawie tunelowej w swoim gospodarstwie, aby móc porównać ją do klasycznych odmian Flair i Alba.

Drugą, mało znaną w naszym kraju odmianą, ale szeroko testowaną na zachodzie Europy jest pochodząca z niemieckiej hodowli Stefan Kraege Zuchtung kreacja Glorielle. Podobnie jak Flair ma być uprawiana na przyspieszony zbiór. W niemieckich testach wśród kilku odmian prowadzonych w tunelu na wczesny zbiór to właśnie Glorielle owocowała dość wcześnie. Jeśli chodzi o termin owocowania odmiana ciekawie zapowiada się również w naszych rodzimych warunkach klimatyczno-glebowych. W tym sezonie owoców na roślinie było bardzo dużo, były one wyrównane i kształtne, o nieco ciemniejszej barwie.

Truskawka odmiana Glorielle

FOTO:

W sezonie 2019 w Landwirtschaftskammer Nordrhein-Westfalen w Niemczech prowadzono badania z czterema odmianami truskawek uprawianymi na przyspieszony zbiór. Poletka doświadczalne zakładano z sadzonek doniczkowanych, na podwyższonych zagonach ściółkowanych czarną folią, a 13 lutego zamknięto tunele i okryto rośliny agrowłókniną. Jako pierwsza zaowocowała odmiana Glorielle (13 maja), potem Flair (16 maja), a 20 maja zbierano pierwsze owoce z Clery i Malling Centenery. Najwyższy plon był z roślin odmiany Glorielle (wykres obok). Na podstawie tych i wielu innych badań przeprowadzonych w niemieckim ośrodku sugeruję, aby odmianę Glorielle sprawdzić w naszych warunkach w uprawie tunelowej.

Plon ogólny odmian truskawek

FOTO:

Jaką sadzonkę wybrać? Zielone, kopane czy frigo?

Na samym początku odrzućmy sadzonki zielone, kopane, z których zakłada się nowe nasadzenia wiosną lub jesienią, ponieważ ich potencjał plonotwórczy jest zbyt mały, aby mówić tu o opłacalności prowadzenia plantacji na przyspieszony zbiór. W pewnym sensie nie będziemy się zajmować również sadzonkami typu tray-plants, ani mini tray-plants, ponieważ jednostkowo w zakupie jest to najdroższy typ sadzonek, idealnie nadający się do sterowanej, w tym przyspieszanej produkcji. Z tego typu sadzonek można by zakładać plantacje w uprawie tunelowej na zagonach lub w wałach na przełomie lutego i marca, zbierając owoce już po upływie 60–80 dni od posadzenia. Ale ze względu na to, że tego typu sadzonki są rzadko wybierane przez plantatorów, skupimy się na sadzonkach typu frigo lub też sadzonkach doniczkowanych (tzw. doniczka czterotygodniowa inaczej nazywana plug-plants).

Sadzonki typu frigo, która kategoria jest odpowiednia?

Wśród sadzonek frigo wyróżniamy różne kategorie oznaczane literami A lub B oraz symbolami + i –. Do założenia plantacji truskawek pod osłonami owocującej w następnym sezonie należy wybrać sadzonki typu frigo A, A+ lub A++. Posadzić je trzeba najpóźniej do 1 lipca, ponieważ po upływie 3–4 tygodni od posadzenia rośliny zakwitają. Wszystkie kwiaty i rozłogi należy sukcesywnie usuwać, aby do 15 sierpnia pozostały na plantacji tylko posadzone rośliny, które mniej więcej od tego momentu będą mogły budować potencjał plonotwórczy na kolejny sezon.

Od procesu inicjacji pąków kwiatowych zależy przyszły plon. Sadzonki typu frigo to sadzonki z rodzaju gołokorzeniowego. To co najważniejsze w przypadku tych sadzonek, to technika sadzenia, która powinna być tak wykonana, aby nie podwijać systemu korzeniowego. Rośliny nie mogą być posadzone ani za głęboko, ani za płytko, a system korzeniowy musi być pionowo umieszczony w glebie. Ważne jest, aby po posadzeniu podlewać rośliny dłuższymi cyklami, ale rzadziej, podawać im fosfor, wapń i magnez.

Czytaj także: Fertygacja truskawki w polu. Wszystko co mówisz wiedzieć!

Sadzonki plug-plants, bez ryzyka podwijania systemu korzeniowego

To sadzonki z bryłą korzeniową, więc innego rodzaju niż frigo, oraz z kilkoma rozwiniętymi liści. Sadzonki doniczkowane są popularne w stosowaniu do zakładania plantacji na przyspieszony zbiór, ponieważ bardzo dobrze się sprawdzają. Powinniśmy je posadzić do gleby nie później niż 15 sierpnia. Sadzonki te są nieco droższe niż sadzonki frigo, ale dzięki temu, że mają bryłę korzeniową, łatwiej i szybciej się je sadzi, bez ryzyka podwijania systemu korzeniowego jak u sadzonek frigo. Takie rośliny budują system korzeniowy i masę liściową w pewnej równowadze, a przynajmniej tak powinno być. Wspomniane zabiegi rozbudowy systemu korzeniowego sadzonek doniczkowanych w pierwszych tygodniach po posadzeniu na pewno korzystnie wpłyną na wzrost i rozwój rośliny. Sadzonki te zazwyczaj nie kwitną po posadzeniu, jedynie produkują rozłogi, które należy systematycznie usuwać. Plantatorzy często zadają pytanie o to, co lepsze – zakładanie plantacji z sadzonek doniczkowanych czy z frigo. Wybór ten pozostawiam każdemu z osobna, aby typ i rodzaj sadzonki dopasował do swojej technologii, systemu uprawy oraz warunków na plantacji, tak aby przy założeniach inwestycyjnych osiągnąć najlepszy plon wysokiej jakości.