CPPO pełni funkcje badawczo-rozwojowe ukierunkowanie na kreowanie informacji w projektowaniu produktów żywnościowych na bazie owoców i warzyw. Wysoką jakość i bezpieczeństwo tych produktów gwarantuje nowoczesny park maszynowy i technologiczny. Umożliwia on projektowanie i wytwarzanie innowacyjnych produktów w skali półtechnicznej. Zakres usług świadczonych przez CPPO jest bardzo szeroki – od pomocy przy opracowywaniu różnych parametrów procesowych w technologii wytwarzania innowacyjnego produktu, poprzez wykonywanie różnego rodzaju badań na zlecenie, usługę produkcji przetworów z surowca dostarczonego przez klienta, po udostępnianie wybranej linii technologicznej lub urządzeń w obecności wykwalifikowanego pracownika CPPO. Oferta ta jest skierowana do podmiotów gospodarczych oraz do sektora publicznego.

Jak, gdzie i czym wytwarzać, żeby sprzedać z dobrym zyskiem?

W Instytucie Ogrodnictwa możemy zatem nauczyć się, jak, gdzie i czym wytwarzać. Jednak wszystko sprowadza się do najważniejszego – żeby to sprzedać z dobrym zyskiem i zgodnie z przepisami legislacyjnymi. Zakres praw i obowiązków rolnika prowadzącego handel detaliczny regulują odpowiednie przepisy.

Ustawodawstwo dotyczące tej formy działalności wprowadzono 1 stycznia 2017 r. i było kilkakrotnie zmieniane. Ostatnie zmiany weszły w życie 12 września br. O aktualnych wymaganiach, regulowanych prawem, informowała Barbara Sazońska z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, oddział w Radomiu.

Barbara Sazońska omówiła przepisy dotyczące rolniczego handlu detalicznego i przetwórstwa w gospodarstwie

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Rolniczy handel detaliczny (RHD) to handel polegający na produkcji żywności pochodzącej w całości lub części z własnej uprawy i zbywaniu tej żywności konsumentowi finalnemu lub do zakładów prowadzących handel detaliczny (restauracje, stołówki szkolne, przedszkola, sklepy) z przeznaczeniem dla klienta finalnego. Mogą to być produkty nieprzetworzone lub przetworzone.

W ramach RHD żywność mogą zbywać rolnicy, którzy posiadają własne gospodarstwo. Podmiot taki musi posiadać zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarstw rolnych.

W halach technologicznych CPPO odbył się pokaz tłoczenia soku z jabłek odmian Idared i Golden Delicious (a) oraz suszenia chipsów z marchwi odmiany Omega (b)

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

b

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Rodzaje i ilości żywności zbywanej w ramach RHD do zakładów prowadzących handel detaliczny określone są w rozporządzeniu MRiRW z 12 września 2022 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania (Dz.U. z 2022 r., poz. 1971). Maksymalne ilości zarówno surowców, jak i żywności pochodzenia niezwierzęcego wymieniono w załącznikach 1. i 2. do ww. rozporządzenia. Ponadto, jeśli producent chce korzystać z preferencji podatkowych, obowiązuje go limit przychodów ze sprzedaży do kwoty 100 tys. zł. Limity nie obowiązują zaś podmiotów zbywających taką żywność konsumentowi finalnemu.

Jaka ilość produktów roślinnych z własnej uprawy, pozwala na korzystanie ze zwolnień podatkowych?

W przypadku RHD kluczowe jest, aby surowce pochodzenia roślinnego (nieprzetworzone płody rolne, m.in. owoce, warzywa, orzechy, zioła) pochodziły wyłącznie z własnej uprawy. Ale już do produkcji przetworów z owoców i warzyw (i innej żywności określonej w załączniku 2. do rozporządzenia) nie wszystkie surowce muszą pochodzić wyłącznie z własnej produkcji. Przykładowo rolnik, który wytwarza sok ze swoich jabłek, może dokupić (od innego legalnie działającego producenta) np. agrest w celu wytworzenia soku jabłkowo-agrestowego. Jednak w przypadku korzystania ze zwolnień podatkowych należy mieć na uwadze, że ilość produktów roślinnych pochodzących z własnej uprawy musi stanowić 50% składu danego wyrobu (z wyłączeniem wody).

Żywność można zbywać nabywcy indywidualnemu (konsument finalny) na terenie gospodarstwa rolnego i w miejscach wytworzenia tych produktów oraz do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta finalnego (tj. sklepy, restauracje – pod warunkiem, że zakłady te są zlokalizowane – w przypadku żywności pochodzenia niezwierzęcego – na terytorium Polski). RHD nie może być wykonywany przez pośrednika (np. hurtownię). Wyjątek stanowi sprzedaż takiej żywności podczas:

• wystaw,
• festynów,
• targów i kiermaszy organizowanych w celu promocji żywności.

Przepisami regulowane są również zasady oznakowania miejsca sprzedaży oraz opakowań żywności. Warto pamiętać, żeby prowadzić odpowiednią dokumentację RHD.

Do czego go zobowiązuje sanepid?

Ponadto podmiot prowadzący tę formę działalności powinien zarejestrować się we właściwym organie Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Do czego go zobowiązuje sanepid? Informowały o tym Anna Kalińska i Magdalena Wójcik z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Skierniewicach.

O wymogach dotyczących bezpieczeństwa żywności informowały Anna Kalińska i Magdalena Wójcik

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Wymogi dotyczące bezpieczeństwa żywności produkowanej i sprzedawanej w ramach RHD regulują ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2022 r. poz. 2132) oraz Rozporządzenie nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r. ze zm.). Ponadto Główny Inspektorat Sanitarny opracował „Wytyczne dobrej praktyki higienicznej i produkcyjnej przy produkcji żywności niezwierzęcego pochodzenia w warunkach domowych z wykorzystaniem surowców roślinnych z własnych upraw oraz w ramach rolniczego handlu detalicznego”. Wytyczne te mogą być pomocne przy produkcji żywności o niskim ryzyku.

Warto wspomnieć o jeszcze jednej ustawie, uchwalonej specjalnie z myślą o rolnikach prowadzących handel detaliczny. 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy z 4 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 13.12.2016, poz. 2007). Wraz z tą ustawą został wprowadzony znak „Produkt polski”, dający rolnikom możliwość wyróżnienia na rynku swoich produktów jako wytworzonych w Polsce i z polskich surowców. – Znakowanie produktu polskiego daje określone efekty: już 71% konsumentów w miastach rozpoznaje żywność ze znakiem „Produkt polski” i właśnie po nią sięga w pierwszej kolejności podczas decyzji zakupowych. W tej chwili jest to jeden z najlepiej rozpoznawalnych znaków. Warto go stosować – zachęcał Janusz Ciesielski, dyrektor łódzkiego oddziału terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Do stosowania znaku „Produkt polski” zachęcał Janusz Ciesielki

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Oni już przetwarzają i sami sprzedają - jakie mają doświadczenia plantatorzy z różnych rejonów Polski?

Doświadczeniami w sprzedaży bezpośredniej swoich produktów rolnych i przetworów podzielili się plantatorzy owoców i warzyw z różnych rejonów Polski.

Swoimi doświadczeniami podzielili się plantatorzy owoców i warzyw (od lewej): Dariusz i Anna Urlikowscy,
Karolina Dębska-Zeidler, Janusz Maruszewski, Piotr i Jolanta Woźniccy, Wojciech Socharski oraz Bogumiła Stuglik

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

• Gospodarstwo Dębski Sad (woj. wielkopolskie)

Karolina Dębska-Zeidler prowadzi 10-hektarowe gospodarstwo sadownicze, w którym uprawia głównie jabłoń, ale też grusze i śliwy. Od ponad 20 lat prowadzi też bezpośrednią sprzedaż z gospodarstwa. Udaje się to dzięki bliskiej odległości do miasta. Od 12 lat Dębski Sad produkuje soki NFC, a od 5 lat – przetwory takie jak powidła śliwkowe, musy jabłkowe, jabłko prażone (wszystkie bez dodatku cukru).

Przetwory z gospodarstwa Dębski Sad

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

– Ze względu na to, że rozpoczęliśmy produkcję przetwórczą przed nowelizacją prawa, nie działamy jako RHD, tylko mamy zgłoszoną działalność gospodarczą i produkty te są wykonywane dla nas przez firmy zewnętrzne. Natomiast przymierzamy się do tego, żeby nowe wyroby produkować już w ramach RHD i będą to m.in. chipsy jabłkowe, ocet jabłkowy i być może chutneye – opowiadała pani Karolina.

• Gospodarstwo Dudek – Jabłko, Gruszka czy Pietruszka (woj. małopolskie)

Bogumiła Stuglik wspólnie z mężem Marcinem prowadzi gospodarstwo szkółkarsko-ogrodnicze, które ukierunkowane jest na sprzedaż bezpośrednią. Póki co na tę formę sprzedaży udaje się zagospodarować 1/3 produkcji, ale państwo Stuglikowie poprzez stopniowe zmniejszanie areału nasadzeń dążą do tego, aby cała produkcja była w ten sposób zagospodarowywana.

– Największym impulsem do tego, że kontynuujemy tę formę sprzedaży, jest cena, jaką uzyskujemy. Przeważającą część naszych upraw stanowią sady jabłoniowe i tylko sprzedaż bezpośrednia gwarantuje nam opłacalność tej produkcji – mówiła pani Bogumiła.

• Farma Mój Owoc (woj. lubelskie)

W gospodarstwie rodzinnym Janusza i Anny Maruszewskich oraz ich synów, Mateusza i Adama, uprawiane są truskawki i maliny – zarówno w gruncie, jak i w tunelach.

Dżemy wyprodukowane w Farmie Mój Owoc

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

– Dotychczas gospodarstwo specjalizowało się w produkcji owoców deserowych. Od tego roku w ramach RHD państwo Maruszewscy wytwarzają ze swoich owoców dżemy malinowe i truskawkowe, a także z dodatkiem jagody kamczackiej (pochodzącej od innych producentów). Specjalnością gospodarzy są lody – głównie owocowe, ale też i śmietankowe. Na potrzeby tej rozwijającej się działalności gospodarze rozpoczęli budowę małego zakładu przetwórczego.

• Gospodarstwo Wojciecha Socharskiego (woj. warmińsko-mazurskie)

Gospodarstwo rodzinne o powierzchni 95 ha rozpoczęło swoją działalność w 2004 r. W 2010 r. pan Wojciech zdecydował się na posadzenie pierwszych 8 ha borówki wysokiej, a 2 lata temu dosadził kolejne 8 ha – w sumie ma 16 ha tego gatunku w 8 odmianach. Głównymi odbiorcami jego owoców są lokalni sprzedawcy z Olsztyna i okolic, z którymi pan Wojciech handluje już od kilku lat. Stałym odbiorcą jego owoców jest również duży szpital w Olsztynie.

– W tym roku udało nam się wyeksportować 10 ton borówki do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Klient był na tyle zachwycony jej jakością, że chciał w przyszłości kupować całość naszej produkcji. Nam jednak zależy na tym, aby kontynuować współpracę z dotychczasowymi, lokalnymi kontrahentami, więc będziemy dbać o to, aby część produkcji wystarczyła na pokrycie ich zapotrzebowania – mówił pan Wojciech.

• Gospodarstwo Anny i Dariusza Urlików (woj. śląskie)

Gospodarstwo o powierzchni ok. 8 ha od około 25 lat specjalizuje się w uprawie truskawki w gruncie (2 ha) i w tunelach foliowych (30 arów). Oprócz truskawki była tu też uprawiana malina na deser.

– Mieliśmy jednak problem ze sprzedażą owoców II gatunku. Żeby ich nie marnować, wpadliśmy na pomysł, żeby je przetwarzać – opowiadał pan Dariusz. Tak ruszyła sprzedaż soków i galaretek z malin. Z czasem państwo Urlikowie zaczęli produkować soki i syropy również z innych owoców. Pojawił się też popyt na kiszonki z warzyw, podjęli więc kroki, aby niebawem zacząć rozwijać i tę gałąź produkcji.

• Gospodarstwo ekologiczne Jolanty i Piotra Woźnickich (woj. zachodniopomorskie)

Jest to duże gospodarstwo rolno-warzywne o powierzchni przeszło 260 ha. Cała produkcja jest prowadzona w systemie ekologicznym. Państwo Woźniccy wyspecjalizowali się m.in. w produkcji kiszonek.

– Kisimy prawie wszystko, co uprawiamy z warzyw, tworząc własne kombinacje smakowe: kapustę czerwoną, kapustę rzymską, z dodatkiem ziół (pokrzywą, miętą, melisą) i wiele innych własnych receptur. Bazujemy na tym, co jest w polu – mówił pan Piotr, przyznając, że popyt na kiszonki jest rzeczywiście bardzo duży.

Pomocne w gospodarstwie - ciekawe rozwiązania dla producentów, prowadzących handel detaliczny

Tego dnia nie zabrakło również wystawców oferujących ciekawe rozwiązania dla producentów rolnych chcących prowadzić handel detaliczny.

Firma Control Systems zaprezentowała urządzenie vendingowe do sprzedaży owoców, ale także m.in. warzyw, nabiału, mięsa czy kwiatów. Na stoisku znajdował się akurat automat dostosowany do sprzedaży jabłek. System jest zbudowany z jednostki centralnej, która obsługuje moduły sprzedażowe. Moduły te są różnej wielkości – od bardzo małych (mogące pomieścić np. jajka) po bardzo duże szafy służące do sprzedaży produktów wielkogabarytowych. Moduły te można rozbudowywać wedle potrzeb.

Przemysław Kotliński z firmy Control Systems prezentuje automat do sprzedaży owoców

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Obsługa automatu jest bardzo prosta – panel sterowania jest skonstruowany podobnie jak inne znane automaty vendingowe. Klient wybiera numer boksu, którego zawartość otrzyma zaraz po zrealizowaniu płatności – kartą lub gotówką.

Automat firmy Control Systems najczęściej wykorzystywany jest przez producentów owoców i warzyw. Z myślą o nich powstała aplikacja internetowa, która umożliwia właścicielowi urządzenia na bieżąco sprawdzać, które szafki są już puste, generować raporty i analizować sprzedaż. Najczęściej wykorzystywaną formą powiadomień są jednak SMS-y, które raportują: ile towaru trzeba dołożyć, ile się go sprzedało i kiedy trzeba opróżnić kasetkę na pieniądze.

O korzyściach z instalacji takiego automatu w swoim gospodarstwie mówiła również Karolina Dębska-Zeidler z Dębskiego Sadu, która na zakup jabłkomatu zdecydowała się po wybuchu pandemii. Gospodarstwo bowiem w ponad 70% produkcji jest nastawione na sprzedaż bezpośrednią, którą wybuch epidemii COVID-19 mocno ograniczył. Automat vendingowy okazał się być wtedy świetnym rozwiązaniem, klienci bardzo szybko się do niego przyzwyczaili.

– Wtedy wydawało nam się, że to będzie rozwiązanie tymczasowe. Natomiast na tyle ta forma sprzedaży się u nas przyjęła, że dziś już nie wyobrażamy sobie, żebyśmy mieli z niej zrezygnować. Klienci korzystają z jabłkomatu dosłownie o każdej porze dnia i nocy, w niedziele, a nawet w święta – opowiadała pani Karolina.

Z kolei firma TTM wystawiła się m.in. z urządzeniem dozującym produkty płynne i półpłynne oraz półautomatyczną korkownicą do napojów musujących (wina musujące, cydr, piwo, szampan) korkami naturalnymi, aglomerowanymi. Ale to tylko przykłady bogatej oferty tego producenta maszyn i urządzeń przemysłowych. Firma współpracuje m.in. z producentami owoców i warzyw, proponując rozwiązania pomocne w zorganizowaniu małej przetwórni. Do każdego klienta podchodzi indywidualnie, od przygotowywania projektu technologicznego, poprzez wykonanie i montaż zamówionych maszyn i urządzeń, aż po pomoc we wdrożeniu HACCP, opracowaniu receptury, przeszkoleniu załogi czy uruchomieniu nowej produkcji.

O ofercie maszyn i urządzeń do przemysłu spożywczego opowiadał Maciej Podgajny z firmy TTM

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Nie zabrakło też propozycji do wykorzystania na etapie produkcji owoców. Firma Agro-Sorb oferuje sadownikom produkty o działaniu biostymulującym. Skład biostymulatorów Agro-Sorb opiera się na naturalnych wolnych aminokwasach z hydrolizy enzymatycznej, które wspomagają naturalną zdrowotność roślin, łagodzą warunki stresowe, wpływają na zwiększenie udziału plonu handlowego i zwiększenie masy korzeniowej. Uzupełnieniem oferty tego polskiego producenta jest seria L-Amino+, czyli nawozów biostymulujących wzbogaconych o różne mikroelementy, przeznaczone do stosowania dolistnego. W przypadku upraw sadowniczych polecane są:

• Agro-Sorb Folium,
• L-Amino + B,
• L-Amino + Mg,
• L-Amino + Ca oraz L-Amino + K.

Przedstawiciele firmy Agro-Sorb, polskiego producenta biostymulatorów

FOTO: A. Okła-Wierzbicka

Według zapewnień producenta, wymienione produkty łagodzą skutki wywołane czynnikami stresowymi, zwiększają zdolność roślin do pobierania składników mineralnych, wspomagają zdrowotność drzew i wpływają na wzrost i jakość plonu.

Czy warto zainteresować się prowadzeniem rolniczego handlu detalicznego?

Uczestnicy spotkania dużo mówili o powodach, dla których warto zainteresować się prowadzeniem rolniczego handlu detalicznego. Z formalnego punktu widzenia RHD daje możliwość sprzedaży swoich produktów rolnych i przetworów bez konieczności zakładania firmy, płacenia składek ZUS-u, VAT-u czy podatku dochodowego (do kwoty 100 tys. zł przychodu). Korzyści płynących ze sprzedaży bezpośredniej i przetwórstwa jest jednak więcej: skrócenie łańcucha dostaw, pominięcie pośredników, możliwość zagospodarowania owoców drugiej klasy i wreszcie – uzyskanie dużo lepszej niż w skupie ceny za swoje owoce. Dla wielu mniejszych gospodarstw jest to więc alternatywa warta rozważenia, szczególnie w czasach, kiedy coraz częściej się mówi o nieopłacalności produkcji sadowniczej. 

Agnieszka Okła-Wierzbicka

W dyskusji na temat rolnictwa zrównoważonego wziął udział:

• Maciej Piskorski, Dyrektor Departamentu Produktów AGRO Banku BNP Paribas, 
• Piotr Nowacki, Kierownik Usług Żywnościowych, SGS Polska, 
• Jarosław Wańkowicz, Dyrektor ds. zarządzania surowcem Farm Frites Poland SA, 
• Marcin Sokołowski, Menedżer Zabezpieczenia Jakości i Zrównoważonego Rozwoju Surowca z OSI Food Solutions,
• Piotr Kotowski, Product Manager Timac Agro Polska oraz Łukasz Haase, rolnik indywidualny, Hasse Farm.

Polskie gospodartwa, a rolnictwo zrównoważone

Aktywnych gospodarstw w Polsce jest około 400- 450 tys. Razem z prelegentami podczas debaty zastanawialiśmy się na, ile polskie gospodarstwa stosują już praktyki dot. zrównoważonego rolnictwa, na ile muszą się zmienić i jak przygotować się do zmian.

Maciej Piskorski, Dyrektor Departamentu Produktów AGRO Banku BNP Paribas uważa, że obecnie jedynym wskaźnikiem liczby gospodarstw zrównoważonych są certyfikaty, a tych jest jeszcze bardzo niewiele, co wcale nie oznacza, że polskie gospodarstwa zrównoważone nie są. Według eksperta jesteśmy dopiero na początku tej drogi, a pierwszym krokiem jest analiza tego - co już mamy, a co należałoby poprawić.

WEBINARIUM Z EKSPERTAMI

Jak rozumieć certyfikację? Jakie programy certyfikujące są najbardziej znane? [VIDEO]

- Statystyczny polski producent rolny, realizując po prostu swoje codzienne zadania zgodnie z literą prawa spełnia ogromną rzeszę tych elementów, które opisują rolnictwo zrównoważone. Wielu producentów zupełnie nieświadomie realizuje te dobre praktyki – mówił z kolei Piotr Nowacki, Kierownik Usług Żywnościowych, SGS Polska. Ponadto wiele gospodarstw w ogóle nie wie na jakim jest etapie – na początku czy w połowie, nie potrafi samodzielnie tego ocenić. Dodatkowo wielu rolników, nie wie co się kryje za pojęciem „rolnictwo zrównoważone”, a może ono przynieść więcej korzyści niż strat dla wszystkich oraz uodpornić gospodarstwa na różnego typu nieprzewidziane sytuacje jak np. gwałtowny spadek cen płodów rolnych.

- Rolnictwo zrównoważone to jest ciągłe doskonalenie się, więc myślę, że większość z nas ma pewien zakres praktyk rolnictwa zrównoważonego wdrożonego w swoim gospodarstwie. Te duże towarowe mają ich dużo więcej niż małe – zaznaczył podczas debaty Jarosław Wańkowicz, Dyrektor ds. zarządzania surowcem Farm Frites Poland SA. Podkreślił, że przed nami długa droga aby po pierwsze określić poziom zrównoważoności, a po drugie cokolwiek zacząć poprawiać.

Marcin Sokołowski, Menedżer Zabezpieczenia Jakości i Zrównoważonego Rozwoju Surowca z OSI Food Solutions posłużył się przykładem z własnej firmy, ponieważ od 2019 r. gospodarstwa dostarczające żywiec wołowy do zakładów ubojowych mają swój standard. Firma sprawdziła wiele gospodarstw i ocenia, że około 70% stosuje praktyki zrównoważone.

- W przypadku gospodarstw utrzymujących bydło w Polsce największym problemem jest trzymanie zwierząt na uwięzi. Jest to takie jedno z podstawowych kryteriów, właśnie zrównoważonej produkcji wołowiny – dodał Sokołowski.

Piotr Kotowski, Product Manager z Timac Agro Polska podkreślił, że wielu rolników decyduje się na te praktyki i sprzedaż produktów z certyfikatem ze względu na niestabilną sytuację rynkową.

- To gospodarowanie zrównoważone, to racjonalne nawożenie, dbanie o glebę. Do tej pory było rak, że każdy się ścigał w wydajności, myślę, że dzisiaj tak naprawdę nie można ścigać wydajności, ale trzeba się ścigać właśnie opłacalność i szukać jej w rozsądnym zarobku – mówił Kotowski.

Co o rolnictwie zrównowazonym ma do powiedzenia praktyk?

Ciekawe spojrzenie na zrównoważone praktyki rolnicze ma rolnik Łukasz Haase, rolnik, właściciel Hasse Farm. Jest producentem warzyw i ziemniaków. Twierdzi, że stosowanie zasad zrównoważonego rolnictwa i certyfikacja żywności jest przede wszystkim uzasadniona ekonomicznie. Przynajmniej tak jest w jego przypadku.

- To jest bardzo ważne, że tak naprawdę ogranicza się koszty. Widzimy nagle, że plony wcale nie muszą być najwyższe, a końcowy wynik finansowy może być znacznie lepszy – podkreślił rolnik.  

Czy certyfikacja jest potrzebna i co dzięki niej można uzyskać?

Bardzo ważna w tym zakresie jest przede wszystkim edukacja i poszerzanie świadomości na temat rolnictwa zrównoważonego. Bo nadal mało o nim wiemy, a coś co jest nieznane zwykle wywołuje nieprzyjemne emocje, a w tym przypadku wcale nie musi to być ani trudne, ani kosztowne. 

- Rola edukowania powinna dziś spoczywać na stowarzyszeniach branżowych i firmach przetwórczych. Wiele firm posiada już programy własne, które wiele firm posiada – mówił Piotr Nowacki. Pierwszym krokiem do certyfikacji powinien być audyt i propozycje praktyk, którymi rolnik miałyby dążyć do większego zrównoważenia w produkcji. Według Nowackiego na temat rolnictwa zrównoważonego za mało się mówi, jest za mało inicjatyw oraz szkoleń i może być konieczne wdrożenie zasad na szczeblu legislacyjnym czy rządowym, generalnie odgórnym. 

Przeprowadzenie certyfikacji w gospodarstwie jest procesem, który trwa, ale firmy przetwórcze premiują swoich zrównoważonych dostawców, którzy otrzymują wyższą ceną za kontraktowane płody rolne. Ponadto dostawca może rozwijać się wraz z firmą w ramach doradztwa.

- To jest tak, że często duży, może więcej, więc my po prostu współpracujemy z dostawcami. Współpracujemy z ponad 120 dostawcami, producentami ziemniaków. Staramy się zachęcać ich do przeprowadzania praktyk zrównoważonego rolnictwa. Staramy się zachęcać do certyfikacji. Czy to się opłaca? Opłaca się, ponieważ my za ziemniaki certyfikowane płaciliśmy 100 zł za tonę więcej niż za niecertyfikowane – podkreślił Wańkowicz i dodał, że niedługo wszyscy będą produkować żywność pochodzącą z rolnictwa zrównoważonego i nie będzie to niczym nowym, więc lepiej zabrać się za to jak najszybciej, żeby nie być z tyłu, jak to często bywało w polskim rolnictwie. 

Łukasza Hasse, jest właścicielem gospodarstwa rolnego Hasse Farm produkującego m. in. ziemniaki i współzałożycielem grupy producenckiej Polski Ziemniak. Oprócz ziemniaków produkuje rzepak, buraki cukrowe i kukurydzę.

- Teraz już wiem, że to jest jedyna, słuszna droga. Trzeba trochę zmienić swoje spojrzenie. Swoją optykę na produkcję. Dlatego wprowadzamy najnowsze technologie po to, żeby koszty były niższe. My się nauczyliśmy tego robić. Uczymy też naszych znajomych, przyjaciół. Każdy do nas przychodzi i pyta, jak to robicie? Dlaczego tak robicie? Dlaczego już nie walczycie w wyścigu szczurów? Dlaczego nie walczycie o plon? Nie walczymy, walczymy o to, żeby nam to efektywnie wychodziło, żeby pod koniec finansowo się spinało. Wiemy, że ten towar jest dobry. Coraz więcej firm chce zapłacić za to więcej. Ponadto sieci handlowe zaczynają tego wymagać – mówił Hasse.

Jeżeli jesteś ciekawy całej debaty, zapraszam do obejrzenia relacji z webinarium!

SGS, czyli Société Générale de Surveillance to przedsiębiorstwo działające na arenie międzynarodowej, które zajmuje się:

• inspekcją,
• weryfikacją,
• testowaniem oraz certyfikacją.

SGS w ramach branży rolniczej zajmuje się monitoringiem jakości upraw, audytami kontrolnymi, zarządzaniem płodnością gleby, bada materiał siewny.

Duży potencjał rolnictwa zrównoważonego

Niewątpliwym jest fakt, że rolnictwo zrównoważone to spory potencjał, ale aby każdy mógł go w pełni wykorzystać, trzeba jeszcze wiele zrobić.

Luźna interpretacja przepisów. Unia Europejska nie utworzyła do tej pory jasnej definicji rolnictwa zrównoważonego. Co więcej, systemy oraz programy oceny są zróżnicowane i zregionalizowane. Również systemy produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej znacznie się od siebie różnią. Rozwiązaniem powyższych niedociągnięć jest certyfikacja, która współpracuje z działaniami podjętymi w ramach ekoschematów.

Dlatego też wspólnota europejska planuje wytypowanie 15 „flagowych” certyfikacji realizujących wymagania rolnictwa zrównoważonego.

Na czym polega certyfikacja?

Certyfikacja sama w sobie to potwierdzenie cech przedmiotu, czy produktu, osoby i organizacji. Uzyskuję się ją w wyniku zewnętrznego przeglądu, oceny lub audytu. Wielu odbiorców produktów rolnych wypracowało w pełni lub częściowo własne standardy. Pułap ten wynosi około 70% spełnienia założeń. Polscy producenci często nie wykonują tylko ostatniego założenia – certyfikacji.

Jednakże w Polsce najlepsze standardy spełniają certyfikaty:

• Farm Sustainability Assessment (FSA),
• GlobalG.A.P., Integrowana Produkcja Roślin (IPR),
• System Gwarantowanej Jakości Żywności (QAFP) Są to najczęściej międzynarodowe inicjatywy, które skupiają wokół siebie wiele firm z branży rolno-spożywczej.

Polskim i nowoczesnym systemem weryfikowania jakości upraw i działalności rolniczej jest Integrowana Produkcja Roślin (IPR).

Integrowana Produkcja Roślin od 2023 roku będzie jednym z mechanizmów wsparcia finansowego rolników w formie Ekoschematu w ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023-2027.

Również polskim systemem jest QAFP - System Gwarantowanej Jakości Żywności, który został opracowany w 2009 roku z inicjatywy Unii Producentów i Pracodawców. W ramach QAFR funkcjonują tzw. zeszyty branżowe opisujące prawidłowe metodyki produkcji dla danej kategorii produktów.

Na czym polegają audyty?

Piotr Nowicki, podczas swojego wystąpienia omówił zasady certyfikacji i audytów w ramach rolnictwa zrównoważonego.

O tym więcej w filmie z naszego webinarium.

W jaki sposób uzyskać certyfikat?

Polscy rolnicy bardzo często nie są nawet świadomi, że rozumieją i realizują w swoim gospodarstwie założenia rolnictwa zrównoważonego, poprzez realizację dobrych praktyk rolniczych.

Jedynym problemem jest tak naprawdę zdecydowanie się na przystąpienie do programu, aby uzyskać certyfikat. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ w Polsce brakuje odpowiedniej edukacji w tym zakresie.

Najlepszym rozwiązaniem są szkolenia, których niestety brakuje. Wiele przedsiębiorstw zajmujących się przetwarzaniem żywności, ale także stowarzyszeń branżowych, wypracowało własne programy kontrolne realizujące założenia rolnictwa zrównoważonego. Duże zasługi mają także firmy zajmujące się odbiorem płodów rolnych.

Dobrym przykładem jest platforma edukacyjna stworzona przez Stowarzyszenie ASAP, na której można zdobyć podstawową, ale także praktyczną wiedzę, którą dzielą się osoby działające w obszarze rolnictwa zrównoważonego.

Oprac. na podst. Natalia Marciniak-Musiał

Warto korzystać z kredytów z dofinansowaniem

Dyrektor Piskorski uczulał uczestników webinarium przed szukaniem finansowania poza gronem wiarygodnych instytucji finansowych, gdyż oferowane przez nich „tanie finansowanie” może być tanie tylko pozornie, a z pewnością będzie niedostosowane do określonego rodzaju produkcji rolnej czy charakteru i specyfiki danego gospodarstwa rolnego.

Zachęcał słuchaczy do korzystania z kredytów inwestycyjnych dofinansowywanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która dopłaca do ich oprocentowania. Jego zdaniem wspomniane dofinansowanie kompensuje nam jednocześnie niedogodności związane z przygotowaniem poszerzonej dokumentacji niezbędnej do uruchomienia tego rodzaju linii kredytowej.

WEBINARIUM Z EKSPERTAMI

Czym jest uprawa zrównoważona? Jakie korzyści z niej płyną? Porady eksperta! [VIDEO]

Sprawdzamy, czy dana inwestycja rokuje

Prelegent z BNP Paribas Bank Polska zaznaczył jednocześnie, że nie każdy pomysł rolnika zostanie zrealizowany (sfinansowany) przez instytucję bankową. Duża dynamika na rynku sprawia, że w takich sytuacjach należy patrzeć nie tylko na to, że dana inwestycja rokuje dobrze w danym momencie, ale jawi się jako biznesowo sensowna w perspektywie np. 15-letniej, bo często na taki okres czasu zaciągane są większe zobowiązania finansowe przez rolników. Zdaniem Piskorskiego, najlepszym rozwiązaniem w takiej sytuacji jest rozmowa z profesjonalnym doradcą bankowym.

Ostrzegł jednocześnie, przed powierzaniem finansowania inwestycji niewiarygodnej instytucji finansowej, która zainteresowania jest tylko i wyłącznie kwestią „zarobienia” na rolniku i nie traktuje go jako biznesowego partnera.

Karol Pomeranek

Czym jest rolnictwo zrównoważone?

— W debacie publicznej pojawia się bardzo dużo informacji o rolnictwie zrównoważonym, o rolnictwie ekologicznym, o którym już moi przedmówcy już wspomnieli, mówimy również o rolnictwie regeneratywnym, o rolnictwie węglowym, ale tak naprawdę czym jest rolnictwo zrównoważone? — mówi Małgorzata Bojańczyk.

Zrównoważone rolnictwo to wszystkie działania, które ograniczają wpływ rolnictwa na środowisko, przy jednoczesnym zachowaniu opłacalności produkcji rolniczej i jej akceptacji społecznej.

— Produkcja ekologiczna, chociaż odgrywa bardzo ważną rolę w zielonej transformacji, z uwagi na niższą wydajność, na mniejszą skalę, jest oczywiście istotna, ale nie zapewni takiego bezpieczeństwa żywnościowego, o którym teraz wszyscy mówimy. Z drugiej strony rolnictwo konwencjonalne, ten model ma zbyt wysoki koszt środowiskowy. Dlatego takim kompromisem jest rolnictwo zrównoważone, które bierze to, co najlepsze z rolnictwa ekologicznego i to, co mądre, jak rozwiązania cyfrowe z rolnictwa konwencjonalnego — dodaje Bojańczyk.

Jakie korzyści płyną z rolnictwa zrównoważonego?

• optymalizacja nakładów na produkcję rolniczą,
• zapewnienie długoterminowej stabilności finansowej gospodarstwa,
• ograniczenie wpływu rolnictwa na środowisko,
• zwiększenie społecznej akceptacji rolnictwa,
• zbudowanie przewagi konkurencyjnej gospodarstwa,
• uzyskanie większego wsparcia finansowego w ramach WPR UE,
• poprawa żyzności i produktywności gleb gospodarstwa,
• zapewnienie dobrostanu zwierząt.

Co oznacza zrównoważona produkcja zwierzęca?

Zrównoważona produkcja zwierzęca to nic innego jak produkcja niskoemisyjna, która musi uwzględniać podwyższenie dobrostanu zwierząt oraz ograniczająca zużycie antybiotyków.

Praktyki regeneratywne

FOTO: PWR

Akademia ASAP

— Wszyscy jesteśmy świadomi zmian, jakie idą wraz z europejskim Zielonym Ładem, widzimy zmiany klimatyczne zachodzące w Polsce i w całej Europie. Dlatego chcielibyśmy jako stowarzyszenie, wyjść z kompleksową informacją, czym jest rolnictwo zrównoważone — dodaje Małgorzata Bojańczyk.

Kompendium wiedzy o rolnictwie zrównoważonym w jednym miejscu. Przystępna forma, wszystkich zagadnień z każdej dziedziny pracy rolnika. 13 obszarów, które zawierają łącznie aż 49 lekcji, poświęconych różnym aspektom zrównoważonego rolnictwa.

Zrównoważona żywność w kilku krokach

Po pierwsze edukacja – Asap Akademia czy warsztaty organizowane przez firmy, doradztwo agronomiczne itp.

Po drugie rolnicy – rolnik powinien dbać o glebę i dobrostan zwierząt, a także o zasoby wody czy bioróżnorodność wokół gospodarstwa.

Po trzecie przetwórcy – skracanie łańcuchów dostaw, współpraca z lokalnymi rolnikami i dostawcami.

Po czwarte sprzedawcy – Powinni przekazywać odbiorcom informacje o zrównoważonej żywności. Skracanie łańcuchów dostaw przez współpracę z lokalnymi producentami.

Przykłady zrównoważonego rolnictwa

FOTO: ASAP

Pytania od uczestników

• Jak taka produkcja zrównoważona i regeneratywna, ma się do realiów polskiego klimatu k jak to wykorzystać?
• Czy naprawdę ekoschematy i rolnictwo węglowe uzdrowią świat, jeżeli ze zmianami klimatu walczy tylko Europa? Czy może jednak wyrządzi sobie większe szkody w rolnictwie, ograniczy produkcję, a ludności cały czas przybywa.

Zapraszamy do obejrzenia naszej relacji video! 

Czym jest produkcja zrównoważona? Postaramy się odpowiedzieć na to pytanie w doborowym gronie ekspertów i praktyków, którzy przedstawią główne założenia, wskażą obszary działania, wytłumaczą proces certyfikacji takiej produkcji i podpowiedzą najlepsze rozwiązania do finansowania tych zmian w rolnictwie. 

TRANSMISJA NA ŻYWO PONIŻEJ!

Ramowy program webinarium:

• 13:00 – Rozpoczęcie webinarium i wprowadzenie do tematu. Bartłomiej Czekała, Dyrektor PWR Online/Redaktor Naczelny Portali Grupy PWR.
• 13:05 - Zrównoważona produkcja w rolnictwie i jej finansowanie. Maciej Piskorski, Dyrektor Departamentu Produktów Agro Banku BNP Paribas.
• 13:15 – Dlaczego potrzebujemy zrównoważonej produkcji żywności? Małgorzata Bojańczyk, Dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP”.
• 13:30 – Certyfikacja zrównoważonego rolnictwa – najpowszechniejsze systemy. Piotr Nowacki, Kierownik Usług Żywnościowych SGS Polska.
• 13.50 - Panel dyskusyjny – debata: Jak zrównoważona produkcja żywności wygląda w praktyce okiem ekspertów i rolników? Certyfikacja, nawożenie, rolnictwo regeneratywne, produkcja roślinna oraz zwierzęca, emisyjność i inne aspekty.
  - Maciej Piskorski, Dyrektor Departamentu Produktów AGRO Banku BNP Paribas
  - Piotr Nowacki, Kierownik Usług Żywnościowych, SGS Polska
  - Jarosław Wańkowicz, Dyrektor ds. zarządzania surowcem Farm Frites Poland SA
  - Marcin Sokołowski, Menedżer Zabezpieczenia Jakości i Zrównoważonego Rozwoju Surowca z OSI Food Solutions
  - Piotr Kotowski, Product Manager Timac Agro Polska
  - Łukasz Haase, rolnik indywidualny, Hasse Farm
• 14.45 - Pytania od uczestników webinarium
• 14.55 - Podsumowanie debaty
• 15.00 - Zakończenie webinarium

Webinarium jest odpowiedzią na ogromne zainteresowanie rolników i przetwórców zrównoważoną produkcją w gospodarstwach rolnych. Część z nich już wdrożyła u siebie te zasady, a niektórzy wprowadzili w swoich gospodarstwach wybrane dobre praktyki i potrzebują więcej wiedzy oraz informacji w tym zakresie. Wielu producentów rolnych stosuje już zasady produkcji zrównoważonej zarówno produkcji roślinnej, jak i zwierzęcej, ale nie są tego do końca świadomi.

Czym jest produkcja zrównoważona? Postaramy się odpowiedzieć na to pytanie w doborowym gronie ekspertów i praktyków, którzy przedstawią główne założenia, wskażą obszary działania, wytłumaczą proces certyfikacji takiej produkcji i podpowiedzą najlepsze rozwiązania do finansowania tych zmian w rolnictwie.

Poniżej ramowy program webinarium, które planujemy na 24.11.2022 r od godz. 13:00.

• 13:00 – Rozpoczęcie webinarium i wprowadzenie do tematu. Bartłomiej Czekała, Dyrektor PWR Online/Redaktor Naczelny Portali Grupy PWR.
• 13:05 - Zrównoważona produkcja w rolnictwie i jej finansowanie. Maciej Piskorski, Dyrektor Departamentu Produktów Agro Banku BNP Paribas.
• 13:15 – Dlaczego potrzebujemy zrównoważonej produkcji żywności? Małgorzata Bojańczyk, Dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Rolnictwa Zrównoważonego „ASAP”.
• 13:30 – Certyfikacja zrównoważonego rolnictwa – najpowszechniejsze systemy. Piotr Nowacki, Kierownik Usług Żywnościowych SGS Polska.
• 13.50 - Panel dyskusyjny – debata: Jak zrównoważona produkcja żywności wygląda w praktyce okiem ekspertów i rolników? Certyfikacja, nawożenie, rolnictwo regeneratywne, produkcja roślinna oraz zwierzęca, emisyjność i inne aspekty.

- Maciej Piskorski, Dyrektor Departamentu Produktów AGRO Banku BNP Paribas

- Piotr Nowacki, Kierownik Usług Żywnościowych, SGS Polska

- Jarosław Wańkowicz, Dyrektor ds. zarządzania surowcem Farm Frites Poland SA

- Marcin Sokołowski, Menedżer Zabezpieczenia Jakości i Zrównoważonego Rozwoju Surowca z OSI Food Solutions

- Piotr Kotowski, Product Manager Timac Agro Polska

- Łukasz Haase, rolnik indywidualny, Hasse Farm

• 14.45 - Pytania od uczestników webinarium
• 14.55 - Podsumowanie debaty
• 15.00 - Zakończenie webinarium

Zachęcamy serdecznie do udziału w bezpłatnym webinarium. Wystarczy zarejestrować się pod adresem webinar.pwr.agro.pl. Dodatkowo podczas rejestracji można zadać pytanie naszym prelegentom. Odpowiedzi na te pytania pojawią się podczas transmisji webinarium.

Baner webinar

FOTO: TAP

fot. envato.elements

W  gospodarstwie Dudek – Jabłko, Gruszka czy Pietruszka, znajdującym się w Marcyporębie k. Wadowic, sprzedaż bezpośrednią owoców rozpoczęto 25 lat temu. Czy taka forma sprzedaży się opłaca opowiada Bogumiła Stuglik, właścicielka gospodarstwa.

Pomysł na taka formę handlu powstał ćwierć wieku temu i od tego czasu bardzo ewoluował. Obecnie do handlu trafiają nie tylko owoce świeże, ale także te przetworzone (kompoty, soki, susz owocowy). Na dodatek w swoim sklepie sprzedaje także towary od innych zaprzyjaźnionych rolników z okolicy. 

A skąd klienci przyjeżdżają do jej sklepu? W którą stronę zamierza rozwijać się gospodarstwo? Czego oczekują klienci? Jakie są największe plusy i minusy sprzedaż bezpośredniej z gospodarstwa? Co jeszcze? Zapraszamy do obejrzenia filmu!

Zapisz się na konferencję „Zbierasz i przetwarzasz”

O tym jakie wymagania należy spełnić, aby sprzedawać bezpośrednio i przetwarzać owoce dowiecie się więcej już we wtorek, 15 listopada w Skierniewicach podczas naszej konferencji „Zbierasz i przetwarzasz”. 
Zapisy tutaj: Zbierasz i przetwarzasz 

Henryk Czerwiński

Gdzie odbędzie się spotkanie? 

Centrum Przetwórstwa Produktów Ogrodniczych Instytutu Ogrodnictwa – PIB, ul. Rybickiego 15/17, 96-100 Skierniewice. 15 listopada 2022 r., godzina 10:00.

Spotkanie rozpocznie się o godzinie 10:00, wtedy też prof. Dorota Konopacka, dyrektor Instytutu Ogrodnictwa – PIB i dr hab. Monika Mieszczakowska-Frąc, prof. IO-PIB oraz Katarzyna Wójcik – redaktor naczelna WiOM, przywitają uczestników.

Na spotkanie zapraszają

FOTO: pwr

Tematy przygotowane dla uczestników:

• Co mogę w ramach Rolniczego Handlu Detalicznego? Czyli przepisy dotyczące RHD i przetwórstwa w gospodarstwie – Barbara Sazońska, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu.
• Rozpoznawalność znaku towarowego Produkt Polski i możliwości jego stosowania – Janusz Ciesielski – dyrektor oddziału terenowego KOWR w Łodzi.
• Spełniam wymagania sanepidu – newralgiczne, kontrolowane zasady działania przetwórni w gospodarstwie – Dorota Rosińska – PSSE w Skierniewicach.

Będzie można również posłuchać, co do powiedzenia mają praktycy:

• Budowanie marki – Emilia Sznajder Kiszonki z Doliny Baryczy;
• Przetwórnia i sklep w gospodarstwie ekologicznym – gospodarstwo Dobrodziej;
• Sprzedaż bezpośrednia „Dębski Sad”;
• Gospodarstwo Dudek – „Jabłko, gruszka czy pietruszka”;
• Anna i Dariusz Urlikowie – przetwórstwo i sprzedaż owoców jagodowych;
• Borówka z Mazur – Agnieszka Wolska i Wojciech Socharski;
• Produkcja i przetwórstwo warzyw ekologicznych – Jolanta i Piotr Woźniccy

Zapraszamy na spotkanie "Zbierasz i przetwarzasz"

FOTO: pwr

Następnie odbędzie się część praktyczna, pod kierunkiem Sebastiana Siarkowskiego – kierownika centrum Przetwórstwa Produktów Ogrodniczych:

• pokaz tłoczenia soku z jabłek;
• pokaz wytworzenia chipsów z marchwi;
• pokaz produkcji musu z dyni.

Kolejny punkt programu to promocja odmian w stanie surowym i po przetworzeniu:

• wystąpienia przedstawicieli firm nasiennych i szkółek.

Oferta parku maszynowego do przetwórni w gospodarstwie.

Zapraszamy do zapisów TUTAJ

Partnerzy spotkania: 

Partnerzy spotkania

FOTO: pwr

Rozpoczęcie produkcji ekologicznej – zgłoszenie, konwersja, kontrola i certyfikat

- Rozpoczęcie produkcji ekologicznej dla przeciętnego rolnika jest biurokracją i jest to bardzo martwiące i denerwujące. Rolnik chciałby zająć się produkcją, a nie dokumentami. Niestety biurokracja jest częścią tego systemu, i służy wyłącznie dla zapewnienia jakości i zaufania konsumentów – zaczęła Dorota Metera.

Jak rozpocząć produkcję ekologiczną?

Rozpocząć produkcję ekologiczną należy od zapoznania się z podstawowymi różnicami, jakie dzielą ją z konwencjonalną.

produkcja ekologiczna 1

FOTO: webinar

Kto reguluje system certyfikacji?

Podstawowym systemem, który reguluje system certyfikacji w rolnictwie ekologicznym, w Polsce jest to ustawa o rolnictwie ekologicznym.

- Aktualnie w sejmie i w senacie procedowana jest nowa wersja ustawy w sprawie rolnictwa ekologicznego, wiąże się to z wejściem w życie i rozpoczęciem stosowania nowych przepisów unijnych od 01.01.2022r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych – mówi Dorota Metera.

Co musimy zrobić, aby się głosić?

- Aby się zgłosić, trzeba wypełnić zgłoszenie działalności w rolnictwie ekologicznym. Rolnik musi tak naprawdę wypełnić pierwszą stronę, natomiast na drugiej stawiane są przeważnie dwa krzyżyki. Inaczej jest w przypadku rolnika, który posiada przetwórnię, wtedy musi jeszcze postawić krzyżyk w przygotowaniu – tłumaczy Dorota Metera.

certyfikat

FOTO: webinar

Następnie podpisywana jest umowa, złożony wniosek o certyfikację i dokument pod nazwą program produkcji.

Jak przebiega kontrola gospodarstwa ekologicznego?

Kontrola gospodarstwa (działek i obiektów) przez inspektora:

• mapa gospodarstwa, plan produkcji (sytuacja aktualna oraz z ubiegłego roku);
• dokumentacja księgowa, tj. ewidencja towarowa i dokumentacja finansowa;
• przechowywanie produktów;
• opakowania i znakowanie;
• system nawożenia;
• wszystkie pola z uprawami, stan roślin, chwasty, struktura gleby;
• łąki i pastwiska;
• budynki, obory i wybiegi dla zwierząt;
• przechowywanie nawozów, środków ochrony roślin, pasz i produktów;
• oddzielenie od upraw konwencjonalnych;
• na podstawie analizy ryzyka oraz w przypadku podejrzeń, że stosowano środki niedozwolone, pobierane są próbki do badań na pozostałości środków niedozwolonych.

Kontrola przetwórni:

• obiektów;
• surowców;
• certyfikatów dostawców;
• substancji pomocniczych;
• przetworzonych ilości;
• magazynowania;
• identyfikacji;
• czyszczenia;
• znakowania

Raport z kontroli

Kontrola co najmniej raz w roku, 10% kontroli powtórnych i niezapowiedzianych, 5% próbek.

Atrakcyjne dotacje na zachętę?

- Przedstawiam tabele z dotacjami, proszę się jednak nie przywiązywać, ponieważ stawki te ulegają zmianom. Przeważnie są to zmiany na wyższe kwoty, nie tylko z powodu inflacji, ale również w wyniku polityki państwa – mówi Dorota Metera.

stawki dotacji

FOTO: webinar

Uznanie konwersji z mocą wsteczną?

Konwersja z reguły trwa dwa lata, ale w przypadku roślin jednorocznych, gdy mówimy o roślinach wieloletnich innych niż użytki zielone, czas ten wydłuża się do lat trzech. Istnieje możliwość uznania konwersji z mocą wsteczną, wtedy rolnik składa wniosek do MRiRW i dostarcza zadowalające dowody, że przez ostatnie 3 lata nie stosowano na nich nawozów i środków ochrony roślin niedozwolonych w rolnictwie ekologicznym.

Znakowanie produktów

Produktów w pierwszym roku konwersji nie znakujemy w ogóle. Dopiero po 12 miesiącach można taki produkt znakować, ale nie można używać logo zielonego listka, które jest europejskim logo rolnictwa ekologicznego.

znakowanie produktów ekologicznych

FOTO: webinar

Debatę prowadził Bartłomiej Czekała, redaktor naczelny portalu topagrar.pl, a gośćmi byli:

Dorota Metera, Prezes Zarządu BIOEKSPERT Sp. z o.o. jednostki certyfikującej w rolnictwie ekologicznym;

Prof. dr hab. Ewa Rembiałkowska z Zakładu Żywności Ekologicznej SGGW w Warszawie;

prof. dr hab. Mariusz Maciejczak, dyrektor Instytutu Ekonomii na SGGW.

- Właśnie w tym gronie dyskutowaliśmy dzisiaj na temat kosztów produkcji ekologicznej, procesu certyfikacji oraz wpływu rolnictwa na środowisko i zdrowie konsumentów. Do naszego grona dołączy jeszcze dwóch rolników ekologicznych, praktyków – zaczyna Bartłomiej Czekała.

Ekologia oczami praktyków

Piotr Woźnicki i Krzysztof Durecki to rolnicy praktykujący uprawę ekologiczną.

- Obaj Panowie są doskonale znani czytelnikom naszych tytułów, Pan Piotr Woźnicki wspólnie z nami zorganizował między innymi rok temu spotkanie polowe, gdzie pokazał całą gamę swoich produktów ekologicznych, z kolei Pana Krzysztofa Dureckiego, nasi czytelnicy pamiętają z reportaży dotyczących procesu konwersji i przejścia na rolnictwo ekologiczne – mówi redaktor naczelny portalu topagrar.pl.

Jak przebiegał proces konwersji? Jakie doświadczenia, problemy w trakcie realizacji przejścia napotkali praktycy? I co mają do powiedzenia na ten temat eksperci? To wszystko w naszej debacie, zapraszamy do obejrzenia filmu!

Korzyści dla środowiska i portfela

Skupiając się na ekonomicznych aspektach produkcji ekologicznej, dr Maciejczak zwrócił uwagę na oszczędności płynące ze zmniejszonego zużycia pestycydów chemicznych o 50%, a także ograniczenie strat składników pokarmowych o co najmniej 50% i nawozów o co najmniej 20%. W produkcji zwierzęcej ograniczona jest tymczasem sprzedaż antybiotyków o ok. połowę.

Rolnik zajmujący się produkcją ekologiczną sprzedaje swoje towary ze znacząco wyższą marżą rynkową, wynoszącą ok. 20%, niż rolnik konwencjonalny. Dodatkowo na opłacalność produkcji ekologicznej duży wpływ mają dotacje.

Opłacalność produkcji z i bez marży ekologicznej

– Są rolnicy, którzy interesują się tylko dotacjami, które są całkiem spore – mówił dr Maciejczak. W takiej sytuacji nie zależy im na marży rynkowej, a jedynie na dopłatach do produkcji ekologicznej.

Sytuacja zmienia się, kiedy sprzedane produkty wejdą na rynek z certyfikatem eko. Dochód bez dopłat, ale z uwzględnieniem marży rynkowej, jest w stanie osiągnąć poziom dochodów z produkcji konwencjonalnej z dopłatami bezpośrednimi. Doliczając do tego dopłaty z tytułu produkcji ekologicznej, zyski się podwajają, jak tłumaczył ekspert.

Pszenica jara koszty i produkcja 2021

FOTO: webinar

Zyski w uprawie

Dr Maciejczak przedstawił zyski dla produkcji na podstawie badań w gospodarstwach uprawiających ziemniaki ekologiczne. Przede wszystkim ogólna kondycja roślin się polepszyła; wzmocniona ochrona przed szkodnikami, chorobami i niekorzystnymi czynnikami pogodowymi.

Według rolników, ekologia przyczyniła się do wzrostu plonów – wg 51,4% rolników od 3-5%, 10,8% rolników zadeklarowało wzrost plonów o więcej niż 10%. Tymczasem wykorzystanie preparatów biologicznych według przeważającej części rolników (70,3%) generowało koszty niższe niż uzyskane wyniki.

Koszty i ryzyko w produkcji ekologicznej

Ekspert wyjaśnił, że produkcja ekologiczna to inwestycja dla wytrwałych i cierpliwych rolników, która z czasem prowadzi do zysków i zapewnia bezpieczeństwo. Najbardziej ryzykownych okresem w tej działalności jest początek inwestycji. Do kosztów rolnictwa ekologicznego krótkookresowego można wliczyć spadek plonów, brak marży rynkowej, wzrost kosztów pośrednich oraz bezpośrednich. Średniookresowo koszty bezpośrednie spadną, ustabilizują się koszty pośrednie. W długookresowo prowadzonej działalności natomiast ustabilizują się również koszty bezpośrednie.

Ryzykiem w produkcji ekologicznej długoterminowej będzie przede wszystkim zwiększona podatność na ryzyka produkcyjne i rynkowe oraz spadek sprawności organizacyjnej. W perspektywie średniookresowej ryzykiem może być niewystarczająca wiedza produkcyjna, a w długookresowej – rynkowa.

Korzyści dla cierpliwych i wytrwałych

Ryzyko i koszty grają dużą rolę w produkcji ekologicznej krótko- i średniookresowej, natomiast spadają w dłuższej perspektywie.

Odwrotnie jest jeśli mówimy o korzyściach. Przy produkcji trwającej krótko jedyną korzyścią są dopłaty, w średnim okresie gospodarowania dochodzi do tego marża rynkowa. Natomiast rolnicy ekologiczni, którzy produkują długoterminowo, mogą liczyć nie tylko na wzrost marży rynkowej i dotacje, ale także na wzrost konkurencyjności i odporność rynkową. 

opr. al

Charakterystyka produkcji ekologicznej

Podstawowymi zasadami produkcji ekologicznej są:

• tylko biologiczne pestycydy oraz proste związki siarkowe i miedziowe;
• tylko nawozy mineralne naturalnie występujące w przyrodzie, np. dolomit, kreda, wapno z glonów;
• bez organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO);
• stosowanie naturalnych nawozów organicznych (kompost, obornik) i zielonych;
• stosowanie antybiotyków w produkcji zwierzęcej sporadyczne;
• przetwórstwo przy zastosowaniu tylko naturalnych, bezpiecznych dodatków do żywności.

Bardziej odporne uprawy

Prof. Rembiałkowska zwróciła uwagę, że w systemie ekologicznym roślina rośnie wolniej, ale wytwarza dużo większy wachlarz związków bioaktywnych i jest bardziej odporna w efekcie mechanizmu tworzenia "naturalnych pestycydów", czyli metabolitów wtórnych związanych z obronnością. Specjalistka zaprezentowała wyniki badań świadczące o znacznej przewadze upraw ekologicznych nad konwencjonalnymi pod względem odporności zarówno na owady, jak i na choroby.

Porównanie składu żywności

Cechy charakterystyczne składu żywności ekologicznej to m.in. śladowe pozostałości syntetycznych pestycydów, które powodują wiele problemów zdrowotnych, w tym nowotwory, zaburzenia hormonalne, wady rozwojowe płodów, zakłócenia rozwoju intelektualnego dzieci, spadek odporności. Według badań tylko 6,5% próbek żywności ekologicznej zawierało pozostałości takich substancji (44,5% w żywności konwencjonalnej).

Jak zaznaczyła prof. Rembiałkowska, w żywności ekologicznej znajdziemy mało azotanów i azotynów, które odpowiadają m.in. za sinicę noworodków a także nowotwory przewodu pokarmowego. Jest ich zdecydowanie mniej w surowcach ekologicznych niż konwencjonalnych:

• stężenie azotu całkowitego – o 10% mniej;
• azotanów – o 30% mniej;
• azotynów – o 87% mniej.

Równie ważny jest niski poziom kadmu w produktach eko. Pierwiastek ten odpowiada za choroby układu oddechowego, układu krążenia, nerek, szkieletu.

W surowcach ekologicznych znajduje się za to więcej polifenoli, które chronią układ krążenia i układ nerwowy, mają działanie przeciwutleniające, przeciwrakotwórcze, antybakteryjne, przeciwstarzeniowe i przeciwzapalne.

Produkty zwierzęce z gospodarstwa ekologicznego

Do głównych zalet surowców pozyskanych z ekologicznej produkcji zwierzęcej specjalistka załączyła:

• Lepszy smak;
• Więcej witamin D, E i A;
• Wysoki poziom nienasyconych kwasów tłuszczowych;
• Więcej tłuszczu śródmięśniowego w mięsie;
• Śladowe pozostałości antybiotyków.

Prof. Rembiałkowska zwróciła szczególną uwagę na niskie zużycie antybiotyków w produkcji ekologicznej. W produkcji konwencjonalnej problemem jest rosnąca liczba bakterii opornych na antybiotyki ze względu na powszechne stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych, a w związku z tym rozwija się ryzyko infekcji bakteryjnych odpornych na leczenie.

Żywność ekologiczna i zdrowie

Regularne spożywanie żywności ekologicznej jest skorelowane z niższym ryzykiem wystąpienia wielu chorób u matek i dzieci, szczególnie alergii, zaburzeń rozwojowych i stanu przedrzucawkowego kobiet w ciąży. Spada także ryzyko chorób u dorosłych, m.in. nadwagi i otyłości, nowotworów, cukrzycy, chorób układu krążenia.

Specjalistka przytoczyła badania przeprowadzone na grupie niemal 69 tys. osób, które sugerują, że wyższa częstotliwość konsumpcji żywności ekologicznej wiąże się z istotnie obniżonym ryzykiem raka; wyniki badań muszą być jeszcze potwierdzone kolejnymi, jednak promowanie żywności ekologicznej wśród konsumentów może być dobrą strategią zapobiegania nowotworom.

Oczywiście potrzebne są dalsze badania zwierząt i ludzi są dla lepszego zrozumienia wpływu żywności ekologicznej na organizmy, ale już teraz obserwujemy korzystny wpływ rolnictwa ekologicznego na zdrowie ludzi i środowisko, co jest bardzo istotne przy wdrażaniu systemu produkcji ekologicznej. 

oprac. al

fot. envato.elements

Przerzedzamy zawiązki przede wszystkim po to, aby poprawić jakość, wielkość i wybarwienie owoców oraz uniknąć przemienności owocowania. Najlepszym terminem na wykonanie przerzedzania to moment przed zawiązywaniem owoców, pod koniec kwitnienia oraz tzw. późne przerzedzanie, kiedy zawiązki osiągają wielkość już nawet do 16 mm.

Jak przerzedzać?

Przy dużej liczbie kwiatów/zawiązków najlepsze wyniki uzyskujemy, stosując przerzedzanie kilkuetapowe.

• Przerzedzanie ATS-em;
• Przerzedzanie NAA (Pomonit);
• Przerzedzanie NAD;
• Przerzedzanie BA;
• Przerzedzanie z wykorzystaniem metamitronu.

Dr Andrzej Sikora omówił również strategie przerzedzania pod względem warunków pogodowych i w odniesieniu do poszczególnych odmian. Na więcej zagadnień odnajdziecie odpowiedzi w filmie poniżej. Zapraszamy do obejrzenia! 

• parch jabłoni;
• mączniak jabłoni;
• drobna plamistość liści;
• szara pleśń;
• brunatna zgnilizna;
• gorzka zgnilizna.

parch bayer

FOTO: webinar

Kolejnym ważnym tematem było ograniczenie powstawania odporności szkodników i chorób na substancje czynne

• ograniczenie liczby zabiegów fungicydami z jednej grupy chemicznej do max 2-3 w sezonie;
• łączenie lub przemienne stosowanie fungicydów z różnych grup chemicznych;
• optymalne pozycjonowanie typu działania w relacji do warunków biologicznych i klimatycznych;
• łączenie produktów o działaniu uzupełniającym się w różnych stadiach rozwoju chorób grzybowych.

W dalszej części prezentacji omówione zostały przyczyny niepowodzeń w walce z mączniakiem jabłoni, oraz metody jego zwalczania i zapobiegania. Również poruszony został temat miodówki gruszowej plamistej, mszyc, przędziorków i preparatów, których można używać na ten sezon. 

Cykl rozwojowy miodówki - Bayer

FOTO: webiar

fot. envato.elements

Gdzie szukać oszczędności?

Wojciech Kukuła omówił strukturę poniesionych kosztów podczas produkcji i w których momentach można szukać oszczędności.

Gdzie szukać oszczędności w produkcji sadowniczej

FOTO: Gdzie szukać oszczędności w produkcji sadowniczej

Azot z powietrza

Kolejnym punktem wykładu było przybliżenie działania nowości z palety firmy PUH ‘‘Chemirol‘‘ sp. z o.o.  jakim jest BlueN, czyli niebieska rewolucja. Produkt zawiera endofityczne bakterie Methylobacterium symbioticum SB0023/3 T. Bakterie żyją w symbiozie z roślinami, wiążą azot atmosferyczny i przekształcają go do łatwo przyswajalnego azotu amonowego dostępnego dla roślin.

Czego oczekiwać po zastosowaniu BlueN?

• dodatkowej ilości azotu;
• zachowania potencjału plonowania, nawet przy mniejszej dostępności azotu w glebie. 

BlueN - niebieska rewolucja od firmy Chemirol

FOTO: BlueN - niebieska rewolucja od firmy Chemirol

Kudos - czyli produkt ograniczający nadmierny przyrost pędów, dzięki czemu wpłyniemy na zmniejszenie nakładów ponoszonych na cięcie letnie i zimowe, a także w pewien sposób ograniczymy naturalne opadanie zawiązków oraz zwiększymy ilość zakładanych pąków kwiatowych na następny sezon.

Jak ciąć koszty tak aby nie odbiło się to na pogorszeniu ilości i jakości plonu? Gdzie jeszcze można szukać oszczędności? Co dzieje się z bakteriami zawartymi w produkcie BlueN jesienią, zimą i czy w nowym sezonie zabieg trzeba powtórzyć? Jakie jest dawkowanie preparatów i jakie jeszcze produkty są dostępne w ofercie firmy PUH ‘‘Chemirol‘‘ sp. z o.o. ? Na te i wiele innych pytań znajdziecie Państwo odpowiedzi w filmie poniżej. Zapraszamy! 

Jakie preparaty i kiedy warto je zastosować?

- Wiele produktów z firmy Bayer, należy do grupy  tych droższych, ale z drugiej strony są to produkty z górnej półki patrząc na ich jakość i działanie - komentuje Tomasz Gasparski.

Sztandarowe produkty firmy Bayer to Luna Care, Sivanto Prime  oraz Movento, przeznaczone do ochrony upraw sadowniczych. Użyte w odpowiednim momencie dają znakomite efekty.

Luna Care – szerokie spektrum działania

• jabłoń, grusza: parch, mączniak, brązowa plamistość gruszy (stemphylium), zaraza ogniowa oraz rak drzew owocowych i raz bakteryjny.

Stosowanie luna Care

FOTO: Stosowanie luna Care

Według badań Luna Care wpływa również na poprawę jakości pąków kwiatowych.

Kolejnym produktem omawianym było Movento

- Stosować go można do ochrony przed mszycami,  bawełnicą, miodówką, czerwce (skorupik, misecznik, tarcznik). Produkt ten również wykazuje działanie na pordzewiacze  i przędziorki. W związku z czym, jeżeli utrafimy w odpowiedni moment, jest to najczęściej okres maja i czerwca, wówczas uporamy się z  całą grupą szkodników.

Stosowanie Movento

FOTO: Stosowanie Movento

Sivanto Prime – szybko działajacy produkt przeznaczony do zwalczania szkodników ssących takich jak mszyce, miodówki, owocnice w uprawie jabłoni i grusz, jest doskonalym partnerem w programach z Movento.

Stosowanie Sivanto

FOTO: Stosowanie Sivanto

Czy są jakieś propozycje na nowe substancje czynne, które zastąpią tebukonazol? Jaka jest przyszłość spirotetramatu? Na te pytania i wiele innych znajdziecie państwo odpowiedź w filmie poniżej. Zapraszamy! 

Zwalczanie szkodników bez pestycydów, zwiększenie odporności na stresy, poprawienie wielkości i jakości plonu oraz efektywne zapylenie to wszystko można osiągnąć z produktami ICB Pharma.

Co z tym zapyleniem?

Biopolin to produkt, który jest atraktantem dla pszczół i innych owadów zapylających. Jego działanie polega na zwiększeniu atrakcyjności kwiatów, a co za tym idzie:

• większa masa owoców;
• lepsza jakość owoców;
• ładny naturalny i wyrównany kształt owoców
• oraz najważniejsze lepsze zdolności przechowalnicze.

Biopolin - atraknat

FOTO: Biopolin - atraknat

Technologia cieczy jonowych

Krzysztof Łęgocki omówił również działanie takich preparatów jak Canion Ca, czyli nawóz wapniowo-azotowy, który charakteryzuje się brakiem efektu krystalizacji na opryskanej powierzchni.

- technologia cieczy jonowych, co nam daje? Efekt równomiernego pokrycia liścia nawozem, a nawóz nie krystalizuję się na powierzchni – tłumaczy Krzysztof Łęgocki.

 Megis, oparty na kwasie ortokrzemowym oraz Miligard, zwiększający przyswajalność większości składników odżywczych. Wg badań Miligard może być również stosowany jako wsparcie konwencjonalnego zwalczania takich chorób jak parch, rdza czy mączniak.

Zwalczanie szkodników bez zjawiska uodpornienia

Siltac – służący zwalczaniu szkodników. Jego działanie jest o tyle interesujące, że tworzy przestrzenną sieć, która zakleszcza zwalczane organizmy. Daje natychmiastowe efekty oraz nie ma możliwości aby powstały jakiekolwiek uodpornienia.

- Staramy się również dla Państwa iść w myśl Zielonego Ładu i dawać rozwiązania, które pozwolą produkować zdrowe rośliny bez pozostałości – mówi Krzysztof Łęgocki.

ICB Pharma zdrowe rośliny bez pestycydów

FOTO: ICB Pharma zdrowe rośliny bez pestycydów

Jak stosować Miligard? Czy działać takimi preparatami interwencyjnie czy profilaktycznie? Na ile ich stosowanie w celu wspomagania odporności roślin przekłada się na oszczędności w zabiegach?

Jak rozpoznać niedobory?

Michał Szklarz omówił ważną kwestię jaką jest umiejętność rozpoznawania niedoborów makro i mikroskładników.

• Na liściach najmłodszych pojawiają się niedobry pierwiastków które są najmniej mobilne: Fe, Zn, Cu, B, Ca, S.
• Na liściach o średnim wieku: Mn, a na najstarszych i zarazem najbardziej mobilne pierwiastki to: N, P,K, Mg.

- Jeżeli coś niepokoi to trzeba szybko reagować, a można to zrobić dzięki nawożeniu dolistnemu- komentuje Michał Szklarz.

objawy niedoboru mikro i makro elementów

FOTO:

Co z pH?

- Trzeba zawsze robić analizy gleby i są dwie metody. Pierwsza z nich rolnicza, która daje nam tylko odpowiedź na pytania odnośnie pH oraz zawartości P, K, Mg, co jest dosyć małą wiedzą szczególnie dla nas sadowników. Dlatego zachęcam do korzystania z metody ogrodniczej, dzięki której prócz pH otrzymamy wynik 6 makroelementów i 7 mikroelementów – komentuje dr Michał Szklarz.

Każda z roślin ma inne wymagania odnośnie pH, w którym najlepiej rośnie.

• Jabłonie, grusze czy porzeczki tolerują pH z zakresy 6,2 – 6,7. 
• Wiśnie, śliwa i morela: 6,7 – 7,1.
• Truskawka, agrest pH 5,5 – 6,2, a w najbardziej kwaśnym środowisku najlepiej czuć się będzie borówka i żurawina, gdzie pehametr wskazywać może nawet wartość poniżej 5,0.

Jakie nawozy posiada firma ADOB w ofercie, jak stosować i kiedy stosować chelaty? Jak zachowują się w mieszaninach zbiornikowych? To wszystko w filmie poniżej. Zapraszamy. 

- Moi przedmówcy mówili o Zielonym Ładzie, który jest narzucony i jesteśmy zobligowani dostosować się do tego. Firma UPL posiada „narzędzia”, które doskonale wpisują się w ideę Zielonego Ładu – zaczyna Tomasz Sikora

Jak zaznacza Tomasz Sikora powinniśmy stosować mniej chemii i włączać do ochrony rozwiązania biologiczne i produkty pochodzenia naturalnego. Odpowiedzią firmy UPL jest technologia PRONUTIVA, która łączy ochronę konwencjonalną z biologiczną wpartą o naturalne biostymulatory i regulatory wzrostu roślin.

Biostymulatory – wpływ na wzrost i biomasę

Tomasz sikora omówił między innymi działanie biostymulatorów, w tym wszystkim dobrze znany produkt Asahi SL.

 Jakie korzyści płyną ze stosowania Asahi SL?

• lepszy wzrost wegetatywny i rozwój generatywny;
• wyższa produkcja biomasy;
• podwyższenie tolerancji na czynniki stresowe (w tym na przymrozki wiosenne).

BM Start – to kolejny produkt z palety biostymulatorów UPL. Odpowiada za stymulacje poliamin w kwiatach i zawiązkach w okresie okołokwitnieniowym, kiedy związki te są najbardziej istotne dla przebiegu procesów zapylenia i zapłodnienia oraz prawidłowego wzrostu zawiązków owoców. Szczególnie polecany w czasie intensywnego kwitnienia, zwłaszcza w niekorzystnych warunkach pogodowych (chłód, opady) oraz w starszych sadach ze skłonnością do przemienności owocowania.

Jakie regulatory są obecnie dostępne na polskim rynku?

Rynek środków ochrony roślin jak wszyscy dobrze wiemy i widzimy z kolejnym rokiem się kurczy się, to samo może dotyczyć palety regulatorów wzrostu, ale firma UPL posiada w swoim portfolio bogatą ich ofertę. Dostępne są takie nowoczesne regulatory jak Regulex 10 SG,  Promalin czy  MaxCel.

W trakcie swojego wykładu, Tomasz Sikora przedstawił szereg zdjęć i wyników z badań, które potwierdzały jak duże znaczenie ma stosowanie regulatorów wzrostu w uprawie jabłoni. Ogólnie rzecz biorąc, to bardzo pozytywnie wpływają na poprawę jakości owoców m.in. na: zwiększenie wielkości (średnica i masa) i kształtu, zapobieganie powstawaniu ordzawień na skórce.

Oczywiście nie zabrakło również rozwiązań biologicznych. Firma UPL w swojej ofercie posiada takie biopreparaty jak: Plantavix, Vaxiplant SL, zawierających naturalny polisacharyd laminarynę, do zwalczania zarazy ogniowej (jabłoń, grusza), parcha jabłoni (infekcje wtórne) i chorby przechowalnicze jabłoni (późny parch przechowalniczy, gorzka zgnilizna, mokra zgnilizna, szara pleśń). Z insektycydów do zwalczania owocówki jabłóweczki polecał produkt Carpovirusine Super SC na bazie granulowirusa (Cydia pomonella Granulosis Virus – CpGV) oraz preparat oparty na Bacillus thuringensis szczep aizawaii – XenTari WG główny wróg gąsienic zwójkówek i innych zjadających liście (szeroka rejestracja w uprawach sadowniczych). Wszystkie wymienione cechuje: brak karencji i pozostałości po zastosowaniu, selektywność dla fauny pożytecznej, w tym owadów zapylających oraz bezpieczeństwo dla środowiska, zwierząt i ludzi.

Jak działają poszczególne preparaty? Na jakie szkodniki możemy zastosować specjalne pułapki automatyczne Trapview, a jak wygląda sytuacja z pozostałościami po preparacie DeccoPyr-Pot? Zapraszamy do obejrzenia filmu.

Bernat Patrycja

Zielony Ład – czy to na pewno nowość?

Jako producenci żywności musimy wykorzystywać w ochronie naszych upraw wszelkie dostępne metody, zanim zdecydujemy się na te chemiczne.

- Możemy śmiało powiedzieć, ze Zielony Ład to taka integrowana produkcja 2.0- komentuje Szymon Kamiński.

- To nie jest tak, że Zielony Ład wszedł i jesteśmy w nowej sytuacji. Większość tych zasad, które w tej chwili są nam narzucane, powinny być już przez nas w naszych gospodarstwach wprowadzone od kilku lat – komentuje Szymon Jabłoński.

System, który obowiązuje nas od dłuższego czasu, a dokładnie od 2014 roku integrowanej ochrony roślin, dotyczy wszystkich profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin. 

Jak korzystać z alternatywnych możliwości?

Coraz więcej na rynku jest dostępnych preparatów i możliwości biologicznej ochrony. Główne elementy możemy podzielić na bakterie i grzyby – odpowiednie szczepy i gatunki, a także wirusy czy substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego.

- Często pojawiają się informacje, że metody biologiczne wykazują średnią skuteczność w zwalczaniu patogenów i szkodników (…) mają na to wpływ przede wszystkim warunki pogodowe. Wysokie nasłonecznienie, temperatura czy wilgotność powietrza, negatywnie odbijają się na skuteczności – komentuje Szymon Jabłoński i dodaje – Podstawą jest podejście do biologii jak do zapobiegania.

- Przy stosowaniu środków biologicznych powinniśmy działać świadomie – dodaje Szymon Kamiński.

Kto kreuje rynek?

- W ciągu ostatnich 20 lat spadło nam spożycie jabłek, aż o 50%, teraz jest to około 10-12 kg na osobę na rok (...) sieci handlowe niekoniecznie inwestują w promocję owoców – komentuje Szymon Kamiński.

Jak wygląda relacja pomiędzy konsumentem a producentem. Jak sprzedawać, aby sieci traktowały nas jak równego partnera? Oraz więcej o metodach biologicznych w filmie poniżej.

Webinarium poprowadzi Henryk Czerwiński, redaktor naczelny Sadu Nowoczesnego, a prelegentami będą: 

• 10:05 - Szymon Jabłoński i Szymon Kamiński - Sadownictwo 2022 według Szymonów, debata poprowadzona będzie przez Agnieszkę Okłę-Wierzbicką, z-ca redaktora naczelnego Sadu Nowoczesnego;
• 10:35 - Mgr inż. ogr. Tomasz Sikora, UPL Polska - Strategia przed nowym sezonem 2022;
• 10:55 - Dr Michał Szklarz, Adob - Mikroelementy w nawożeniu drzew owocowych;
• 11:15 - Krzysztof Łęgocki, ICB Pharma - Rozwiązania ICB Pharma dla efektywnej produkcji sadowniczej;
• 11:30 - Tomasz Gasparski, Bayer Crop Science - Czasami droższe finalnie jest jednak tańsze;
• 11:45 - Wojciech Kukuła, Chemirol - Sposoby bezstratnego "cięcia kosztów".

Pierwszym punktem na naszym seminarium była debata z udziałem Szymona Jabłońskiego i Szymona Kamińskiego prowadzona przez Agnieszkę Okłę-Wierzbicką, z-ca redaktora naczelnego Sadu Nowoczesnego.

„Sadownictwo 2022 według Szymonów”

Integrowana ochrona roślin – czy to nowość? I Co oznacza?

Jako producenci żywności musimy wykorzystywać w ochronie naszych upraw wszelkie metody, zanim zdecydujemy się na te chemiczne.

Agnieszka Okła-Wierzbicka, Szymon Kamiński, Szymon Jabłoński

FOTO: Agnieszka Okła-Wierzbicka, Szymon Kamiński, Szymon Jabłoński

- Możemy śmiało powiedzieć, ze Zielony Ład to taka integrowana produkcja 2.0- komentuje Szymon Kamiński.

- To  nie jest tak,że Zielony Ład wszedł i jesteśmy w nowej sytuacji. Większość tych zasad, które w tej chwili są nam narzucane, powinny być już przez nas w naszych gospodarstwach wprowadzone od kilku lat – mówi Szymon Jabłoński. System, który obowiązuje nas od dłuższego czasu, a dokładnie od 2014 roku integrowanej ochrony roślin, dotyczy wszystkich profesjonalnych producentów owoców.

Jak korzystać z alternatywnych możliwości?

Biologiczne czynniki ochronne. Jak je dzielimy?

• wirusy;
• bakterie, grzyby, droższe (konkretne gatunki i szczepy);
• drapieżne, pasożytnicze owady i roztocza;
• substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego.

 - Często pojawiają się informacje, ze metody biologiczne wykazują średnią skuteczność w zwalczaniu patogenów i szkodników.(…) Mają na to wpływ przede wszystkim warunki pogodowe. Wysokie nasłonecznienie, temperatura czy wilgotność powietrza, negatywnie odbijają się na skuteczności – komentuje Szymon Jabłoński i dodaje – Podstawą jest podejście do biologii jak do zapobiegania.

Strategia przed nowym sezonem 2022 mgr. Inż. ogr. Tomasz Sikora z firmy UPL Polska.

Tomasz Sikora omówił miedzy innymi działanie biostymulatorów, w tym wszystkim dobrze znane Asahi. Jakie korzyści płyną ze stosowania Asahi?

Tomasz Sikora, UPL Polska

FOTO: Tomasz Sikora, UPL Polska

• lepszy wzrost wegetatywny i rozwój generatywny;
• wyższa produkcja biomasy;
• podwyższenie tolerancji na czynniki stresowe.

BM Start – to kolejny produkt z palety biostymulatorów. Odpowiada za stymulacje polanin w kwiatach i zawiązkach. Szczególnie polecany w czasie intensywnego kwitnienia oraz w starszych sadach.

Jakie regulatory są dostępne na polskim rynku?

Dostępne są w dalszym ciągu takie regulatory jak Regulex, Promalin oraz Maxcel.

W trakcie wykładu Tomasz Sikora przedstawił szereg zdjęć i badań, które pokazały jak duże znaczenie ma stosowanie regulatorów i jak pozytywnie wpływają na zapobieganie powstawania ordzawień.

Oczywiście nie zabrakło również rozwiązań biologicznych. Firma UPL w swojej ofercie posiada takie preparaty jak: Plantavix i Vaxiplant. Z insektycydów do zwalczania owocówki jabłóweczki polecany jest Carpovirusine Super SC, oraz preparat oparty na Bacillus thuringensis - Xentari główny wróg gąsienic. 

Mikroelementy w nawożeniu drzew owocowych. Dr Michał Szklarz firmy ADOB

Michał Szklarz omówił ważną kwestię jaką jest umiejętność rozpoznawania niedoborów makro i mikroskładników.

Na liściach najmłodszych pojawiają się niedobry pierwiastków które są najmniej mobilne: Fe, Zn, Cu, B, Ca, S. Na liściach o średnim wieku: Mn, a na najstarszych i zarazem najbardziej mobilne pierwiastki to: N, P,K, Mg.

- Jeżeli coś niepokoi to trzeba szybko reagować, a można to zrobić dzięki nawożeniu dolistnemu- komentuje Michał Szklarz

Dr Michał Szklarz, ADOB

FOTO: Dr Michał Szklarz, ADOB

Co z pH?

Każda z roślin ma inne wymagania odnośnie pH, w którym najlepiej rośnie.

• Jabłonie, grusze czy porzeczki tolerują pH z zakresy 6,2 – 6,7;
• Wiśnie, śliwa i morela: 6,7 – 7,1;
• Truskawka, agrest pH 5,5 – 6,2, a w najbardziej kwaśnym środowisku najlepiej czuć się będzie borówka i żurawina, gdzie pehametr wskazywać może nawet wartość poniżej 5,0. 

Rozwiązania ICB Pharmy dla efektywnej produkcji sadowniczej. Krzysztof Łęgocki, ICB Pharma

Zwalczanie szkodników bez pestycydów, zwiększenie odporności na stresy, poprawienie wielkości i jakości plonu oraz efektywne zapylenie to wszystko można osiągnąć z produktami ICB Pharma.

Co z tym zapyleniem ?

Biopolin to produkt, który jest atraktantem dla pszczół i innych owadów zapylających. Jego działanie polega na zwiększeniu atrakcyjności kwiatów, a co za tym idzie:

• większa masa owoców;
• lepsza jakość owoców;
• ładny naturalny i wyrównany kształt owoców oraz najważniejsze lepsze zdolności przechowalnicze.

Krzysztof Łęgocki, ICB Pharma

FOTO: Krzysztof Łęgocki, ICB Pharma

Krzysztof Łęgocki omówił również działanie takich preparatów jak Canion Ca, czyli nawóz wapniowo-azotowy, który charakteryzuje się brakiem efektu krystalizacji na opryskanej powierzchni. Megis, oparty na kwasie ortokrzemowym oraz Miligard, zwiększający przyswajalność większości składników odżywczych. Wg badań Miligard może być również stosowany jako wsparcie konwencjonalnego zwalczania takich chorób jak parch, rdza czy mączniak. Siltac – służący zwalczaniu szkodników. Jego działanie jest o tyle interesujące, że tworzy przestrzenną sieć, która zakleszcza zwalczane organizmy. Daje natychmiastowe efekty oraz nie ma możliwości aby powstały jakiekolwiek uodpornienia.

Czasami droższe jest finalnie jednak tańsze – Tomasz Gasparski, Bayer crop science

- Wiele produktów z firmy Bayer, należy do grupy z tych najdroższych, jeżeli chodzi o koszt, ale z drugiej strony są to produkty z górnej półki patrząc na ich jakość i działanie - komentuje Tomasz Gasparski.

Sztandarowe produkty firmy Bayer to Luna Care, Sivanto oraz Movento, przeznaczone do ochrony upraw sadowniczych. Użyte w odpowiednim momencie dają znakomite efekty.

Luna Care – szerokie spektrum działania.

• Jabłoń: parch i mączniak prawdziwy;
• Grusze: parch, mączniak prawdziwy, stemphylium, zaraza ogniowa oraz raz drzew owocowych i raz bakteryjny.

Tomasz Gasparski, Bayer

FOTO: Tomasz Gasparski, Bayer

Według badań Luna Care wpływa również na poprawę jakości pąków kwiatowych.

Kolejnym produktem omawianym było Movento.

- Swego czasu produkt Movento należał do produktów najdroższych na rynku. Dzisiaj już wiemy, ze są produkty znacznie droższe. Stosować go można do ochrony przed mszycami czy bawełnicą. Po za etykietowo produkt ten również wykazuje działanie na pordzewiacze  i przędziorki. W związku z czym, jeżeli utrafimy w odpowiedni moment, jest to najczęściej okres maja i czerwca, wówczas uporamy się z z całą grupą szkodników. 

Sposoby bezstratnego „ cięcia kosztów” – Wojciech Kukła z firmy Chemirol

Gdzie szukać oszczędności?

Wojciech Kukła omówił strukturę poniesionych kosztów podczas produkcji i w których momentach można szukać oszczędności.

Wojciech Kukuła, PUH Chemirol Sp. z o.o.

FOTO: Wojciech Kukuła, PUH Chemirol Sp. z o.o.

Azot z powietrza

Kolejnym punktem wykładu było przybliżenie działania nowości z palety firmy PUH ‘‘Chemirol‘‘ sp z o.o.  jakim jest BlueN, czyli niebieska rewolucja. Oparty jest na Methylobacterium symbioticum, czyli bakterii żyjących w symbiozie z roślinami, tym samym dostarczają im łatwo przyswajalny azot. Co dzięki temu możemy uzyskać:

• dodatkowe ilości azotu;
• zachowanie potencjału plonowania, przy nawet przy mniejszej dostępności azotu w glebie. 

Kudo- czyli jak ograniczyć wzrost pędów, dzięki czemu wpłyniemy na zmniejszenie nakładów ponoszonych na cięcie letnie i zimowe, a także ograniczymy naturalne opadanie zawiązków.

opr. Bernat Patrycja